kısıt

kısas1

Arapça ḳṣṣ kökünden gelen ḳiṣāṣ قصاص z "ödeşme, suç bedeli" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāṣṣa "ödeşti, öç aldı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça ḳaṣṣa قصّ z "1. kesti, kırptı, 2. birinin ayak izini takip etti, 3. öyküledi, anlattı" fiilinin (III) fiilidir.

kısas2

Arapça ḳṣṣ kökünden gelen ḳiṣaṣ قصص z "öyküler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳiṣṣa(t) قصّة z "öykü" sözcüğünün fiˁal vezninde çoğuludur.

kısım

Arapça ḳsm kökünden gelen ḳism قِسْم z "bölme, bölüm, pay, hisse" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳasama قَسَمَ z "böldü, pay etti" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır.

kısır1

Eski Türkçe kısır "doğurmayan insan veya hayvan" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kız "1. hasis, kıt, 2. evlenmemiş dişi" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kısır2

Arapça bir sözcükten türetilmiştir.

kısıt
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ TDK, Türkçe Sözlük, 2. Baskı, 1955]
kısıt: Hacir (...) kısıtlı: Mahcur. Yeni Türkçe: kısıtlamak "tahdit etmek" [ Milliyet - gazete, 1961]
hürriyetleri kısıtlayan diktatörlerle halkı sömüren değirmen başındakiler

Köken

Türkiye Türkçesi kıs- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kıs- maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

kısıtlamak, kısıtlama, kısıtlı


15.01.2015
kıskaç

Eski Türkçe kısġaç "maşa" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kıs- "sıkmak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

kıskan|mak

Eski Türkçe kızġan- veya kısġan- "cimrilik etmek, esirgemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kızıġ veya kısı sözcüğünden Eski Türkçe +(g)An- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kız "kıt" sözcüğünden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

kıskıvrak

Türkiye Türkçesi kavra- sözcüğünden +Ik ekiyle türetilmiştir.

kısmet

Arapça ḳsm kökünden gelen ḳisma(t) قسمة z "1. pay etme, bölme, 2. pay, hisse, nasip" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳasama قسم z "böldü, pay etti" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

kısrak

Eski Türkçe kısrak "genç dişi at" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kısır "1. cimri, kıt, 2. evlenmemiş dişi" sözcüğünden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.