kümbet

kültivar

İngilizce cultivar "doğal veya yapay mutasyonla elde edilen bitki alt-türü" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1923 L. H. Bailey, İng. botanikçi.) İngilizce sözcük İngilizce cultivated variety deyiminden türetilmiştir.

kültive

Fransızca cultiver "işlemek, terbiye etmek, yetiştirmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Geç Latince cultivare "toprağı işlemek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince cultivus "işlenmiş" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Geç Latince sözcük Latince colere fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

kültür

Fransızca ve İngilizce culture "1. ekip biçme, tarım, 2. terbiye, eğitim, 3. bir toplumun (eğitim yoluyla elde edilen) töre ve simgeleri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen cultura sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince colere "ekip biçmek, toprak işlemek" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.

külünk

Farsça kulung كلنك z "taş kazması, minkar" sözcüğünden alıntıdır.

külüstür

Yeni Yunanca kílistra κύλιστρα z "cambazhane, oyun yeri, ahırın bir bölümü" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kylistḗrion veya kýlistra κυλιστήριον/κύλιστρα z "«yuvarlanma yeri», hayvanların toz ve çamurda debelendiği yer" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca kylíndō κυλίνδω z "yuvarlanmak" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

kümbet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
sekizinci gökde bunlar durdılar ... tokuzıncı günbed-i aˁzam durur [en büyük kubbedir] [ Sinan Paşa, Tazarru'nâme, 1482]
şemse-i saḳf-ı günbed-i mīnā [mavi kubbenin çatısının görüntüsü]

Köken

Farsça ve Orta Farsça gunbad گنبد z "kubbe" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Aramice/Süryanice ḳbb kökünden gelen aynı anlama gelen ḳubbtā קֻבְּתָא z sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kubbe maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

gümbet


22.09.2017
küme

Arapça kūma(t) كومة z "yığın, öbek, çokluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kýma κύμα z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kýō κύω z "şişmek, kabarmak, top gibi olmak" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱewh₁- (*ḱew-) "içi boşalmak" biçiminden evrilmiştir.

kümes

Yeni Yunanca kimásion κοιμάσιον z "uyuma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca kimoúme κοιμούμαι z "yatmak, uyumak" fiilinden +ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca koimáō κοιμάω z "yatırmak, uyutmak" fiilinden evrilmiştir.

kümülatif

Fransızca cumulatif "biriken, birikimli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen cumulativus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince cumulare "yığmak, biriktirmek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

kümülüs

Latince cumulus "küme, yığın" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ku-m-ol-o- "küme, kabarmış şey" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱewh₁- (*ḱew-) "şişmek, kabarmak" kökünden türetilmiştir.

künde

Farsça kunde كنده z "iri ve kalın ağaç, tomruk, bukağı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça kundag "tomruk" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça kund veya gund "yuvarlak nesne, top" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir.