köse

köri

İngilizce curry "Hint mutfağına özgü baharat karışımı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tamilce kari கறி z "her çeşit sos veya baharat karışımı" sözcüğünden alıntıdır.

körling

İngilizce curling "kıvırma, kıvırcık yapma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce to curl "kıvırmak" fiilinden +ing ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Norsça (Vikingce) krull "kıvırcık" sözcüğü ile eş kökenlidir.

körpe

Eski Türkçe körpe "geç mahsul" sözcüğünden evrilmiştir.

körük

Eski Türkçe kȫrük "demirci körüğü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kövrük biçiminden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kös

Farsça kūs veya kōs كوس z "tokmakla vurma, büyük davul" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça koftan, kūs كوفتن, كوس z "dövmek, tokmakla vurmak, ezmek, öğütmek" fiilinden türetilmiştir.

köse
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Borovkov ed., Orta Asya'da Bulunmuş ... Kuran Tefsiri, 1300 yılından önce]
köseç [ Selanikli Mustafa Ef., Tarih-i Selanikî, 1600]
aruk yüzlü, ṭoğan burunlu, kösec sakallu, χastece mizāclu, boynı sarğılu Hasan Ağa

Köken

Farsça kūse كوسه z "seyrek sakallı veya sakalsız" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kōsag biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

Arapça kūsac كوسج (aynı anlamda) biçimi Orta Farsçadan alıntıdır. ▪ Edw. Will. Lane, An Arabic Lexicon sf. 7.2609. Vefik Paşa'nın Türkiye Türkçesi küs- "körelmek?" fiilinden türetmesi yanlıştır ( ▪ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani sf. s.v. küsmek, köse).


14.11.2019
kösele

Farsça gawsāle گوساله z "bir yıllık inek, dana" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gaw veya گو z "inek" ve Farsça sāle ساله z "yıllık" sözcüklerinin bileşiğidir.

kösemen

Türkiye Türkçesi kösen veya kösem "sürünün önünden yürüyen koç" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +mAn ekiyle türetilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

kösnü

Türkiye Türkçesi kösnü- "(dişi) azmak, kızışmak" fiilinden türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kösen "erkek koyun veya keçi, kösem" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

köstebek

Orta Türkçe közsiz tebek veya temek "«kör fare», köstebek" sözcüğünden evrilmiştir.

köstek

Farsça yazılı örneği bulunmayan *kūstak "vurulan şey, vurgu" biçiminden alıntıdır. Farsça biçim Farsça kūstan كوستن z "vurmak, dövmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça aynı anlama gelen koftan, kūs كوفتن z sözcüğünden türetilmiştir.