köpür|mek

kömür

Eski Türkçe kömür "odun kömürü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köñ- "yanmak" fiilinden Eski Türkçe +mUr ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

köpek

Orta Türkçe köpek "köpek" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe köp "çok, kalabalık" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Ak ekiyle türetilmiştir.

köpoğlu
köprü

Eski Türkçe köprüg "köprü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köpür- "şişmek, kabarmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

köpük

Eski Türkçe köpük "köpük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *köprük biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe köpür- "kabarmak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

köpür|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
eşiç köpürdi [[tencere kabarıp taştı]] Türkiye Türkçesi: köpmek [ Pîr Mehmed b. Yusuf, Terceman, 1461 yılından önce]
balamut ağacı yimekden devenüŋ karnı köpmek

Köken

Eski Türkçe köpir- "kabarmak, şişmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe köp "kabarık, kalabalık" sözcüğünden Eski Türkçe +Ir- ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

Ek açıklama

14. yy sonlarından itibaren Kıpçakça ve TTü metinlerde görülen (ve halen Anadolu ağızlarında tek tük rastlanan) köp- "kabarmak, taşmak" basit fiilinin ETü örnekleri yoktur.

Benzer sözcükler

köpmek, köpen, köpürtmek

Bu maddeye gönderenler

köpek (köpoğlu), köprü, köpük


29.12.2015
kör1

Farsça ve Orta Farsça kūr veya kōr كور z "gözü görmeyen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Soğdca aynı anlama gelen kōr sözcüğü ile eş kökenlidir.

kör2

Fransızca coeur "1. kalp, 2. iskambilde kalp işareti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince cor, cord- "1. kalp, 2. akıl, gönül" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱr̥d- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱḗr "kalp" kökünden türetilmiştir.

körfez

Yeni Yunanca kórfos κόρφος z "koy" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kólpos κόλπος z "kucak, koy" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷelp- "kucak" biçiminden evrilmiştir.

köri

İngilizce curry "Hint mutfağına özgü baharat karışımı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tamilce kari கறி z "her çeşit sos veya baharat karışımı" sözcüğünden alıntıdır.

körling

İngilizce curling "kıvırma, kıvırcık yapma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce to curl "kıvırmak" fiilinden +ing ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Norsça (Vikingce) krull "kıvırcık" sözcüğü ile eş kökenlidir.