küfürbaz

küfe

Arapça kuffa(t) كفّة z "hasırdan veya ince tahtadan yapılmış sepet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Süryanice aynı anlama gelen kəpāpā veya kəpāptā ܟܦܦܬܐ z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça ḳuppu veya ḳuppatu "(sebze, meyve, et vb. için) hasır veya tahtadan yapılmış sandık" sözcüğü ile eş kökenlidir.

küfeki

Yeni Yunanca kufáki κουφάκι z "ponza taşı veya talk" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kouphólithos κοῦφολιθος z "süngersi kireç taşı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Yunanca koûphos κοῦφος z "kof, hafif" sözcüğünden türetilmiştir.

küffar

Arapça kfr kökünden gelen kuffār كفّار z "kâfirler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāfir كافر z sözcüğünün fuˁˁāl vezninde çoğuludur.

küfran

Arapça kfr kökünden gelen kufrān كفران z "dini reddetme, nimeti inkâr etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice kpr kökünden gelen kaphrān כַּפְרָן z "inkârcı, dinsiz" sözcüğü ile eş kökenlidir.

küfür

Arapça kfr kökünden gelen kufr كفر z "dini inkâr ve reddetme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kafara كفر z "örttü, (dini) inkâr etti" fiilinin fuˁl vezninde masdarı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Aramice/Süryanice kəphar "inkâr etmek, silmek" sözcüğü ile eş kökenlidir.

küfürbaz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"sövücü" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ağzı bozuk: pis ağızlı, küfürbaz, garazkâr, kem niyetli, namüsait.

Köken

Arapça kufr "sövgü" ve Farsça bāz "oynatan" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için küfür, +baz maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Muhtemelen kumarbaz sözcüğünden analoji yoluyla yapılmış anlamsız bir bileşiktir.


25.06.2018
küheylan

Arapça kḥl kökünden gelen kuḥaylān كحيلان z "soylu Arap atı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kuḥayl كحيل z "siyaha boyanmış, sürmeli" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça kuḥl كحل z "antimon, siyah boya, sürme" sözcüğünün fuˁayl vezninde küçültme halidir.

kükre|mek

Eski Türkçe kökre- "arslan sesi çıkarmak, böğürmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kögüz "göğüs" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

kükürt

Farsça gūgird گوگرد z "yanıcı bir madde, sulphur" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gōgird sözcüğünden evrilmiştir.

kül1

Eski Türkçe kül "ateş artığı" sözcüğünden evrilmiştir.

kül2

Arapça kll kökünden gelen kull كلّ z "1. tüm, bütün, 2. tamlık, bütünlük" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice kl kökünden gelen kāl כָל z "hep, tüm, bütün" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen kalu veya kulu sözcüğü ile eş kökenlidir. )