jumbo

joystick

İngilizce joystick "1. uçaklarda kumanda çubuğu, 2. bilgisayarlarda oyun çubuğu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce stick "çubuk, değnek" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *stikkon "ucu sivri çubuk veya kazık" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Germence yazılı örneği bulunmayan *stik- "saplamak, sivri şey sokmak" fiilinden türetilmiştir.

jöle

Fransızca gelée "1. donmuş şey, buz, 2. pelte kıvamında madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince gelata "donmuş şeyler" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince gelare "donmak, dondurmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötr çoğuludur. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gel-¹ biçiminden evrilmiştir.

jön

Fransızca jeun "genç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen iuvenis sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂i̯uh₁en- (*ai̯ūen-) biçiminden evrilmiştir.

judo

Japonca judo "1880'lerde Jigoro Kano tarafından geliştirilen beden eğitimi yöntemi" sözcüğünden alıntıdır. Japonca sözcük Japonca "yumuşak, zarif" ve Japonca "yöntem" sözcüklerinin bileşiğidir.

jul

Fransızca joule "fizikte enerji birimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük J.-P. Joule "İngiliz fizikçi (1818-1889)" özel adından türetilmiştir.

jumbo
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1970]
Pek yakında Jumbo Jetlerin sefere başlayacağı Frankfurt Havaalanı [ Milliyet - gazete, 1996]
jumbo karides

Köken

İngilizce jumbo "çok büyük boy, battal boy (sıfat)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Jumbo "1865'te Londra Hayvanat Bahçesinde gösterilen, daha sonra Barnum sirkine satılan büyük Afrika fili" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Swahili dilinde jumbe "şef, reis" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

1970'te kullanıma giren Boeing 747 “jumbo jet” uçakları sayesinde Türkçede yaygınlaşmıştır.


20.08.2017
junior

İngilizce junior "genç, birkaç kişiden daha küçük olanı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince iunior "daha genç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince iuvenis "genç" sözcüğünün kıyas halidir.

junkie

İngilizce junkie "uyuşturucu bağımlısı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce junk "çöp, argoda uyuşturucu madde" sözcüğünden türetilmiştir.

jurnal

Fransızca journal "1. günlük, yevmiye, 2. günce, 3. günlük gazete" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince diurnalis "günlük" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince dies, gen. diu "gün" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *di̯ḗws "gün, güneş" biçiminden evrilmiştir.

jübile

Fransızca jubilé "yaşamda bir kere yapılan kutlama, özellikle ellinci yıl kutlaması" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen iubilaeus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen iōbēlaíos ιωβηλαίος z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice şenāt ha-yōbēl שנת היובל z "Tevrat'a göre elli yılda bir yapılan ve borularla ilan edilen kutlama" deyiminden alıntıdır. İbranice deyim İbranice yōbēl יובל z "kutlama borusu, törensel boynuz" sözcüğünden türetilmiştir.

jülyen

Fransızca ve İngilizce julienne "ince şerit halinde doğranmış sebze" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük öz (Fr) Jules veya Julien "erkek adı" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen Iulius veya Iulianus özel adından alıntıdır.