jiroskop

jimnazyum

İngilizce gymnasium "beden eğitimi salonu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca gymnásion γυμνάσιον z sözcüğünden alıntıdır.

jinek(o)+

Fransızca gynéco+ veya İngilizce gynaeco+ "[bileşik adlarda] kadın" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca gynḗ veya gynaíkē γυνή/γυναίκη z "kadın" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷnéh₂- (*gʷnā́-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gʷḗn kökünden türetilmiştir. )

jinekoloji

Fransızca gynécologie "kadın hastalıkları uzmanlığı" sözcüğünden alıntıdır.

jingle

İngilizce jingle "tekerleme, basit şarkı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

jips

Fransızca gypse "alçıtaşı, kalsiyum sülfat minerali" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen gypsum veya gypsus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca gýpsos γύψος z "alçı veya tebeşir" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Aramice/Süryanice gipsīm גּׅפְסׅים z "macun, alçı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

jiroskop
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1944]
Uçağın telsiz yerine jiroskop (gyroscope) denilen bir cihazla idare edilmekte olması

Köken

Fransızca gyroscope "ekseni etrafında dönerek dengeyi sağlayan bir alet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca gýros γύρος z "dönme" ve Eski Yunanca sképō, skop- σκέπω, σκοπ- z "gözlemek, gözetmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için ciro, +skop maddelerine bakınız.


12.01.2015
jogging

İngilizce jogging "idman amaçlı koşu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce to jog "ittirmek, koşmak" fiilinden +ing ekiyle türetilmiştir.

joker

İngilizce joker "1. şakacı, 2. iskambilde bir kâğıt" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce joke "(ad) şaka, (fiil) şaka yapmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince iocus "şaka, söz oyunu" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *i̯ok-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *i̯ek- "söz" kökünden türetilmiştir.

jokey

İngilizce jockey "1. köylü uşak [esk.], at uşağı [esk.], yamak, 2. yarış atı binicisi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük jock "Jack adının Kuzey İngiltere şivesinde söylenişi" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince iacobus "bir erkek adı" özel adından alıntıdır. Bu sözcük İbranice yaˁḳōb יעקב z "«ardından gelen, sonraki», bir erkek adı, Yakup" sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük İbranice ˁāḳab עקב z "izleme, peşinden gitme" fiilinden türetilmiştir.

jonglör

Fransızca jongleur "cambaz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince ioculator "soytarı, cambaz" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince ioculare "şakalarla eğlendirmek, soytarılık yapmak" fiilinden türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince iocus "şaka, kelime oyunu" sözcüğünden +ul° ekiyle türetilmiştir.

joystick

İngilizce joystick "1. uçaklarda kumanda çubuğu, 2. bilgisayarlarda oyun çubuğu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce stick "çubuk, değnek" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *stikkon "ucu sivri çubuk veya kazık" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Germence yazılı örneği bulunmayan *stik- "saplamak, sivri şey sokmak" fiilinden türetilmiştir.