jakoben

izzet

Arapça ˁzz kökünden gelen ˁizza(t) عزّة z "kudret, güç, değer, ağırlık, saygınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁazza عَزَّ z "yüceldi, güçlendi" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

jackpot

İngilizce jack-pot "1. pokerde vale çıkıncaya kadar biriken pot, 2. her türlü kumarda büyük kasa" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce jack "bir erkek adı, iskambilde vale" ve İngilizce pot "pota, çanak" sözcüklerinin bileşiğidir.

jaguar

Fransızca jaguar "kedigillerden bir vahşi hayvan, panthera onca" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Georges-Louis L. Buffon, Fr. doğabilimci (1707-88).) Fransızca sözcük Portekizce aynı anlama gelen jaguar sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük G. Amerika dillerinden Tupi dilinde yaguara "her tür büyük yırtıcı hayvan" sözcüğünden alıntıdır.

jakar

Fransızca jacquard "bir dokuma türü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük François J. M. Jacquard "Fransız tekstilci (1752-1834)" özel adından alıntıdır.

jaketatay

Fransızca yazılı örneği bulunmayan *jacquette à taille "bir tür uzun kesimli ceket" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca jacquette "ceket" ve Fransızca taille "kesim, boy" sözcüklerinin bileşiğidir.

jakoben
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"siyasette devrimci yöntemleri savunan kimse" [ Ziya Gökalp, , 1923]
bazı ecnebi kelimeleri vardır ki (...) bütün lisanlar tarafından aynen kabul edilmiştir: Feodalizm, şövalyelik, rönesans, reform, jakobenlik, sosyalizm...

Köken

Fransızca jacobin "Fransız Devrimi esnasında (1791) Paris'te St Honoré sokağındaki eski St Jacques manastırında toplanan radikal cumhuriyetçilere verilen ad" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince iacobus "St Jacques de Compostelle, bir hıristiyan azizi" özel adından +in° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İbranice yaˁḳōb יעקב z "Yakup, Tevrat'a göre İshak'ın oğlu ve İsrailoğullarının atası" özel adından türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için jokey maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

jakobenizm


26.09.2017
jakuzzi

Jacuzzi "püskürtmeli küvet markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1948 Jacuzzi Bros., Amer. pompa imalatçısı.)

jaluzi

Fransızca jalousie "1. kıskançlık, 2. dilimli panjur veya kafes şeklinde perde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca jaloux "kıskanç" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen zelosus sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Eski Yunanca zêlos ζη̃λος z "hırs, gayret, kıskanma" sözcüğünden +os° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *i̯ā-l-os biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *i̯eh₂- (*i̯ā-) "istemek, arzulamak" kökünden türetilmiştir.

jambon

Fransızca jambon "tütsülenmiş domuz budu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca jambe veya gambe "but, bacak" sözcüğünden +on ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince gamba "halk Latincesinde bacak, özellikle hayvan bacağı" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Eski Yunanca kampḗ καμπή z "at ayağının bükülen kısmı, bilek eklemi (veterinerlik terimi)" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kámptō κάμπτω z "eğmek, bükmek" fiilinden türetilmiştir.

jammer

İngilizce jammer "tıkayıcı, bozucu, özellikle elektronik sinyal bozucu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce jam "(fiil) tıkamak, bozmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir.

jandarma

Fransızca gendarme "1. silahlı birlik, 2. kırsal polis teşkilatı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca gens d'arme "silahlı adamlar" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca gens "(bir miktar) adam" (NOT: Fransızca sözcük Latince gens, gent- "soy, kavim" sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince arme "silah" sözcüklerinin bileşiğidir.