jüt

Jüpiter

Fransızca Jupiter "eski Roma dininde gök tanrı, bir gezegen" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen Iupiter özel adından alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *di̯ḗws-ph₂tḗr "gök baba, Hintavrupa dininde baş tanrı" biçiminden evrilmiştir.

jüpon

Fransızca jupon "iç etek" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca giuppone "omuzdan askılı cübbe-eteklik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca giuppa "etek, cübbe" sözcüğünün büyütme halidir. İtalyanca sözcük Arapça cubba(t) جبّة z "cübbe" sözcüğünden alıntıdır.

jüri

İngilizce jury "yargı heyeti" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen jurée sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen iurata fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince iurare "mahkeme etmek, yemin etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Latince fiil Latince ius, iur- "yasa, töre, yasak" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂i̯éw-es (*ai̯éw-es) biçiminden evrilmiştir.

jüristokrasi

İngilizce juristocracy "yargıçlar iktidarı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce jurist "yargıç" (NOT: Bu sözcük Latince ius, iur- "hukuk" sözcüğünden türetilmiştir. ) ve İngilizce +cracy sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce parçacık Eski Yunanca krátos κράτος z "güç, iktidar" sözcüğünden türetilmiştir. )

jüstifikasyon

Fransızca ve İngilizce justification "doğrultma, düz kılma, haklı kılma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince iustificare "adil ve doğru kılma" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince iustum facere deyiminden evrilmiştir. Latince deyim Latince iustus "doğru, adil" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince ius, iur- "hukuk, yasa" sözcüğü ile eş kökenlidir.

jüt
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1930]
dünya ihtiyacatını temin eden Hindistan'dır. Çuvallar orada 'jüt' den imal olunmaktadır.

Köken

İngilizce jute "Kalküta kenevirinden elde edilen kaba elyaf" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Bengal dilinde jhuṭo "burma ip" sözcüğünden alıntıdır.


29.12.2014
kaba

Eski Türkçe kaba "iri, şişkin" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kāp "torba, tulum" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kabadayı
kabahat

Arapça ḳbḥ kökünden gelen ḳabāḥa(t) قباحة z "kötü ve çirkin olma, kötü ve çirkin davranış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabuḥa قَبُحَ z "kötü veya çirkin idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

kabak

Eski Türkçe kabak "tuluma benzer sebze" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kāp "tulum" sözcüğünden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.

kabala1

Arapça ḳbl kökünden gelen ḳibāla(t) قِبَالة z "önden veya önceden almak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabila قَبِلَ z "aldı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde türevidir.