jüristokrasi

jübile

Fransızca jubilé "yaşamda bir kere yapılan kutlama, özellikle ellinci yıl kutlaması" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen iubilaeus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen iōbēlaíos ιωβηλαίος z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice şenāt ha-yōbēl שנת היובל z "Tevrat'a göre elli yılda bir yapılan ve borularla ilan edilen kutlama" deyiminden alıntıdır. İbranice deyim İbranice yōbēl יובל z "kutlama borusu, törensel boynuz" sözcüğünden türetilmiştir.

jülyen

Fransızca ve İngilizce julienne "ince şerit halinde doğranmış sebze" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük öz (Fr) Jules veya Julien "erkek adı" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen Iulius veya Iulianus özel adından alıntıdır.

Jüpiter

Fransızca Jupiter "eski Roma dininde gök tanrı, bir gezegen" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen Iupiter özel adından alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *di̯ḗws-ph₂tḗr "gök baba, Hintavrupa dininde baş tanrı" biçiminden evrilmiştir.

jüpon

Fransızca jupon "iç etek" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca giuppone "omuzdan askılı cübbe-eteklik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca giuppa "etek, cübbe" sözcüğünün büyütme halidir. İtalyanca sözcük Arapça cubba(t) جبّة z "cübbe" sözcüğünden alıntıdır.

jüri

İngilizce jury "yargı heyeti" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen jurée sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen iurata fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince iurare "mahkeme etmek, yemin etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Latince fiil Latince ius, iur- "yasa, töre, yasak" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂i̯éw-es (*ai̯éw-es) biçiminden evrilmiştir.

jüristokrasi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ekşi Sözlük, 2008]
jüristokrasi: zaman gazetesi'nin jakobenizm ile birlikte türk halkının dağarcığına yerleştirdiği bir sözcük.

Köken

İngilizce juristocracy "yargıçlar iktidarı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce jurist "yargıç" (NOT: Bu sözcük Latince ius, iur- "hukuk" sözcüğünden türetilmiştir. ) ve İngilizce +cracy sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce parçacık Eski Yunanca krátos κράτος z "güç, iktidar" sözcüğünden türetilmiştir. )

Daha fazla bilgi için jüri, +krat maddelerine bakınız.

Ek açıklama

İngilizce sözcük 2004 dolayında Kanadalı hukukçu Ran Hirschl tarafından popülerleştirilmiş, Türkçede 2007'den itibaren kaydedilmiştir.


08.09.2017
jüstifikasyon

Fransızca ve İngilizce justification "doğrultma, düz kılma, haklı kılma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince iustificare "adil ve doğru kılma" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince iustum facere deyiminden evrilmiştir. Latince deyim Latince iustus "doğru, adil" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince ius, iur- "hukuk, yasa" sözcüğü ile eş kökenlidir.

jüt

İngilizce jute "Kalküta kenevirinden elde edilen kaba elyaf" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Bengal dilinde jhuṭo "burma ip" sözcüğünden alıntıdır.

kaba

Eski Türkçe kaba "iri, şişkin" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kāp "torba, tulum" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kabadayı
kabahat

Arapça ḳbḥ kökünden gelen ḳabāḥa(t) قباحة z "kötü ve çirkin olma, kötü ve çirkin davranış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabuḥa قَبُحَ z "kötü veya çirkin idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.