istirham

istinkâf

Arapça nkf kökünden gelen istinkāf إستنكاف z "utanarak veya küçümseyerek bir şeyden yüz çevirme, kaçınma, reddetme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nakafa نكف z "küçümsedi, reddetti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istinsah

Arapça nsχ kökünden gelen istinsāχ إستنساخ z "belge veya kitabı kopyalama, nüsha çıkarma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasaχa نسخ z "kopyaladı, temize çekti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istintak

Arapça nṭḳ kökünden gelen istinṭāḳ إستنطاق z "konuşturma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naṭaḳa نطق z "konuştu" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istirahat

Arapça rwḥ kökünden gelen istirāḥa(t) إستراحة z "soluk alma, dinlenme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāḥa رَاحَ z "soluk aldı" fiilinin istifˁāla(t) vezninde (X) masdarıdır.

istirdat

Arapça rdd kökünden gelen istirdād إسترداد z "geri isteme, geri alma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça radda ردّ z "geri çevirdi" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istirham
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
istirḥām: rahm talebi, izin rica etmek, yalvarma.

Köken

Arapça rḥm kökünden gelen istirḥām إسترحام z "merhamet dileme, rica etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raḥima رحم z "merhamet etti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için rahmet1 maddesine bakınız.


28.08.2014
istiridye

Yunanca strídia στρείδια z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca strídion στρείδιον z "«kemik gibi şey», deniz kabuklusu" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen óstreion όστρειον z sözcüğünden evrilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca ostéon οστέον z "kemik" sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₃ésth₁ (*óst) "kemik veya kemiğe benzer kabuk" biçiminden evrilmiştir.

istiskal

Arapça s̠ḳl kökünden gelen istiṯḳāl إستثقال z "ağır bulma, yüksünme, bir sözü hakaret sayma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯaḳula ثقل z "ağır idi" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istismar

Arapça s̠mr kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *istiṯmār إستثمار z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯamara ثمر z "ürün verdi, fayda sağladı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istisna

Arapça s̠ny kökünden gelen istiṯnāˀ إستثناء z "gittiği yönün zıddına dönme, bir yemin veya sözleşmeyi geçersiz kılacak şart ileri sürme, genel kurala aykırı olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯanā ثنا z "ikiledi, katladı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istişare

Arapça şwr kökünden gelen istişāra(t) إستشارة z "danışma, görüş sorma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şāra سَارَ z "gösterdi, işaret etti" fiilinin istifˁāla(t) vezninde (X) masdarıdır.