istimal

istikşaf

Arapça kşf kökünden gelen istikşāf إستكشاف z "bulgulama, çaba ve emekle bulma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaşafa كشف z "buldu" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istila

Arapça wly kökünden gelen istīlāˀ إستيلاء z "üstün gelme, yenme, egemen olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça walā وَلَا z "başında durdu, yönetti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istilzam

Arapça lzm kökünden gelen istilzām إستلزام z "gerek sayma, gerektirme, gerekli kılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça lazima لزم z "gerekti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istim

İngilizce steam "buhar" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *staum- biçiminden evrilmiştir.

istima

Arapça smˁ kökünden gelen istimāˁ إستماع z "duyma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça samaˁa سَمَعَ z "duydu, dinledi" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

istimal
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
müstedilem çünki istiˁmāl idem [ Meninski, Thesaurus, 1680]
istiˁmāl: Usus, usurpatio, adhibitio.

Köken

Arapça ˁml kökünden gelen istiˁmāl إستعمال z "1. işe koşma, kullanma, 2. zora koşma, kazuistik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁamala عمل z "işledi, yaptı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için amel maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

müstamel, suistimal


23.09.2017
istimbot

İngilizce steamboat "buharlı gemi" sözcüğünden alıntıdır.

istimlak

Arapça mlk kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *istimlāk إستملاك z "mülk edinme, devletleştirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça malaka مَلَكَ z "egemen idi" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istimna

Arapça mny kökünden gelen istimnāˀ bi'l-yadd إستمناء باليدّ z "«elle meni çekme», mastürbasyon" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça manī مَنِىّ z "meni" sözcüğünün istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istinabe

Arapça nwb kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *istināba(t) إستنابة z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nāba نَاب z "nöbet tuttu" fiilinin istifˁāla(t) vezninde (X) masdarıdır.

istinaf

Arapça Anf kökünden gelen istiˀnāf إستئناف z "yeniden başlama, baştan alma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ānif آنف z "önceki, önde giden" sözcüğünün istifˁāl vezninde (X) masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Arapça anf أنف z "burun" sözcüğü ile eş kökenlidir. )