istikşaf

istikbal

Arapça ḳbl kökünden gelen istiḳbāl إستقبال z "1. yönelme, karşılama, 2. konuk kabul etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabala قَبَلَ z "yöneldi" veya Arapça ḳabila قَبِلَ z "aldı" sözcüğünden alıntıdır.

istiklal

Arapça ḳll kökünden gelen istiḳlāl إستقلال z "1. küçümseme, hiçe sayma, 2. hükümdarı hiçe sayma, isyan, bağımsızlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳalla قَلَّ z "az idi, küçük idi" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istikrah

Arapça krh kökünden gelen istikrāh إستكراه z "iğrenme, nefret etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kariha كَرِهَ z "iğrendi" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istikrar

Arapça ḳrr kökünden gelen istiḳrār إستقرار z "kararlı olma, olduğu yerde durma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarra قرّ z "durdu, karar kıldı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istikraz

Arapça ḳrḍ kökünden gelen istiḳrāḍ إستقراض z "faizle borçlanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarḍ قرض z "faizle verilen borç" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istikşaf
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
ben anuŋ ḥālinden istikşāf étdim

Köken

Arapça kşf kökünden gelen istikşāf إستكشاف z "bulgulama, çaba ve emekle bulma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaşafa كشف z "buldu" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için keşif maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski kaynaklarda genellikle "çıkarsama" anlamı görülürken, güncel dilde "yoklama, exploration" anlamı ile moda olmuştur.

Benzer sözcükler

istikşafî


09.07.2019
istila

Arapça wly kökünden gelen istīlāˀ إستيلاء z "üstün gelme, yenme, egemen olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça walā وَلَا z "başında durdu, yönetti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istilzam

Arapça lzm kökünden gelen istilzām إستلزام z "gerek sayma, gerektirme, gerekli kılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça lazima لزم z "gerekti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istim

İngilizce steam "buhar" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *staum- biçiminden evrilmiştir.

istima

Arapça smˁ kökünden gelen istimāˁ إستماع z "duyma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça samaˁa سَمَعَ z "duydu, dinledi" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

istimal

Arapça ˁml kökünden gelen istiˁmāl إستعمال z "1. işe koşma, kullanma, 2. zora koşma, kazuistik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁamala عمل z "işledi, yaptı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.