istical

istenç

Türkiye Türkçesi isten- fiilinden Yeni Türkçe +(In)ç ekiyle türetilmiştir.

isteri

Fransızca hystérie "psikiyatride bir ruh hastalığı" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Fransızca sözcük Fransızca hystérique "kadınlara özgü olduğu varsayılan aşırı duyarlık hali" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca ʰysterikós ὑστερικός z "rahime ait" sözcüğünden alıntıdır. ) Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰystéra ὑστέρα z "rahim" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir.

istiap

Arapça wˁb kökünden gelen istiˁāb إستعاب z "içine alma, sığma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waˁaba وعب z "tümünü aldı, sığdırdı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istiare

Arapça ˁwr kökünden gelen istiˁāra(t) إستعارة z "ödünç alma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāra عَارَ z "kusurlu idi, eğreti idi" fiilinin istifˁāla(t) vezninde (X) masdarıdır.

istibdat

Arapça bdd kökünden gelen istibdād إستبداد z "yalnız olma, başına buyruk olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça badda بَدَّ z "ayırdı, ayrıldı, açtı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istical
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
istiˁcāl: acele e., ivmek, ivdürmek.

Köken

Arapça ˁcl kökünden gelen istiˁcāl إستعجال z "acele etme, aceleci olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁacala عجل z "acele etti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için acele maddesine bakınız.


03.11.2014
isticvap

Arapça cwb kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *isticwāb sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cawāb جواب z "cevap" sözcüğünün istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istida

Arapça dˁw kökünden gelen istidˁāˀ إستدعاء z "1. çağırma, çağrı, 2. dua" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāˁa دَاعَ z "çağırdı, dua etti" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istidat

Arapça ˁdd kökünden gelen istiˁdād إستعداد z "hazırlık, yetenek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁadda عَدَّ z "saydı, sandı" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istidlal

Arapça dll kökünden gelen istidlāl إستدلال z "1. yol sorma, 2. mantıki çıkarım yapma, delil sayma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dalla دلّ z "gösterdi" fiilinin istifˁāl vezninde (X) masdarıdır.

istif

Yunanca stiví στοίβή z "istif, yığma, gemi ambarı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca stoibḗ στοίβή z "tıkıntı, dolgu, istif" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca steíbō στείβω z "bastırmak, tıkmak" fiilinden türetilmiştir.