iskele

iskân

Arapça skn kökünden gelen iskān إسكان z "konaklatma, yerleştirme, sakinleştirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sakana سَكَنَ z "durdu, dindi, ikamet etti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

iskandil

İtalyanca scandaglio "deniz derinliği ölçmeye mahsus düğümlü ip, ölçek" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *scandaculum "ölçek" biçiminden evrilmiştir.

iskarpela

İtalyanca scalpello veya Venedikçe scarpèlo "ağaç yontma bıçağı, kalemtraş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen scalpellum veya scalprum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince scalpere veya sculpere "yontmak" fiilinden +ell° ekiyle türetilmiştir.

iskarpin

Fransızca scarpin veya İtalyanca scarpino "hafif ayakkabı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca scarpa "ayakkabı, özellikle tahtadan yontulmuş pabuç, sabo" sözcüğünün küçültme halidir.

iskat

Arapça sḳṭ kökünden gelen isḳāṭ إسقاط z "düşürme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saḳaṭa سَقَطَ z "düştü" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

iskele
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"rıhtım" [ Neşrî, Kitab-ı Cihannümâ, 1492]
Ol Hatun gemiler hāzır itdirüb iskeleye inüb māl ve esbābın murādınca yükledüb İstanbul’a gitti. [ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
schiéle: scala oue uanno le navi & li mercati [gemilerin ve malların yanaştığı rıhtım] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
iskele: Binalarda kurulmuş kereste karaçav (...) geminin solu.

Köken

İtalyanca scala "basamak, merdiven, gemilerin yanaştığı rıhtım" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince scālae "basamak, merdiven" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Arkaik Latince yazılı örneği bulunmayan *scand-sla biçiminden evrilmiştir. Latince biçim Latince scandere "basamak çıkmak, tırmanmak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *skendʰ- "basmak, tırmanmak" biçiminden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

iskele sancak


07.04.2019
iskelet

Fransızca aynı anlama gelen squelette sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca skeletón σκελετόν z "1. kuruyup büzüşmüş şey, ceset, 2. iskelet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca skéllomai σκέλλομαι z "kurumak, sertleşmek" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kelh1- "kurumak" biçiminden evrilmiştir.

iskemi

Fransızca ischémie "kan dolaşımında duraklama" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen isχaimía ισχαιμία z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ísχō ίσχω z "durdurmak, tutmak" ve Eski Yunanca ʰaíma ἁῖμα z "kan" sözcüklerinin bileşiğidir.

iskemle

Yeni Yunanca skamníon σκαμνίον z "tabure, banko, sırtsız sandalye" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen scabellum veya scabillum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince scabere "yontmak" fiilinden +ell° ekiyle türetilmiştir.

iskender

İskender "Bursa'da bir kebapçı dükkânı adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Arapça al-iskandar الإسكندر z "bir erkek adı, özellikle Büyük İskender" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aléksandros αλέξανδρος z "«er savan», bir erkek adı, özellikle Büyük İskender" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aleksō αλεξω z "defetmek, kovmak, savmak" ve Eski Yunanca anēr, andr- ανηρ, ανδρ- z "erkek, adam, er" sözcüklerinin bileşiğidir.

iskete

Yeni Yunanca skathí σκαθί z "bir tür ötücü kuş, carduelis spinus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen skánthos σκάνθος z sözcüğünden evrilmiştir.