isim

is

Eski Türkçe ış "duman kokusu, duman izi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ıdı- veya yıdı- "pis kokmak" fiilinden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir.

isabet

Arapça ṣwb kökünden gelen iṣāba(t) إصابة z "yerini bulma, rast gelme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣāba صاب z "hedefi buldu, yerinde ve uygun idi" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

isale

Arapça syl kökünden gelen isāla(t) إسالة z "akıtma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sāla سال z "aktı" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

ishal

Arapça shl kökünden gelen ishāl إسهال z "1. yumuşatma, gevşetme, kolaylama, 2. bağırsakları gevşetme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sahala سَهَلَ z "yumuşadı, gevşedi, akıcı hale geldi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

isilik

Eski Türkçe isiglik "sıcaklık, hararet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe isig "sıcak" sözcüğünden Eski Türkçe +lIk ekiyle türetilmiştir.

isim
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Mukaddimetü'l-Edeb terc., y. 1300]
tişi nişānın kiterdi isimdin

Köken

Arapça smw kökünden gelen ism إِسْم z "ad, nam" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük İbranice şm kökünden gelen aynı anlama gelen şem שֵׁם z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen şumu veya şemu sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 17.III/284) )

Ek açıklama

Geleneksel Arap gramerinde samā ("yükseldi,kalktı") fiilinden türetilir; karş. sema. Ancak karşılaştırmalı Sami dilleri açısından bu görüş kuşkuludur. Çoğulu esami ve esma gelir.

Benzer sözcükler

isim çekimi, isim şehir, isimcilik, isimlendirmek, isimsiz, ismen

Bu maddeye gönderenler

bismillah (besmele), esami, esma, tesmiye (müsemma)


22.02.2021
iskambil

Fransızca brusquembille "bir kâğıt oyunu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

iskân

Arapça skn kökünden gelen iskān إسكان z "konaklatma, yerleştirme, sakinleştirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sakana سَكَنَ z "durdu, dindi, ikamet etti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

iskandil

İtalyanca scandaglio "deniz derinliği ölçmeye mahsus düğümlü ip, ölçek" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *scandaculum "ölçek" biçiminden evrilmiştir.

iskarpela

İtalyanca scalpello veya Venedikçe scarpèlo "ağaç yontma bıçağı, kalemtraş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen scalpellum veya scalprum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince scalpere veya sculpere "yontmak" fiilinden +ell° ekiyle türetilmiştir.

iskarpin

Fransızca scarpin veya İtalyanca scarpino "hafif ayakkabı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca scarpa "ayakkabı, özellikle tahtadan yontulmuş pabuç, sabo" sözcüğünün küçültme halidir.