irap

ipotek

Fransızca hypothèque sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰypothḗkē ὑποθήκη z "önerilen şey, ortaya atılan şey, bir borca karşılık rehin verilen şey" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰypotíthēmi ὑποτίθημι z "aşağı koymak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca ʰypó ὑπό z "alt, aşağı" ve Eski Yunanca títhemi, the- τίθεμι, θε- z "koymak" sözcüklerinin bileşiğidir.

iptal

Arapça bṭl kökünden gelen ibṭāl إبطال z "geçersiz kılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baṭala بَطَلَ z "geçersiz idi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

iptida

Arapça bdA kökünden gelen ibtidāˀ إبتداء z "başlama, başlangıç, ilk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça badaˀa بَدَأَ z "başladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

iptila

Arapça blw kökünden gelen ibtilāˀ إبتلاء z "sınav, zorluklarla imtihan edilme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça balā بَلَا z "sınadı, sıkıntı ve mihnet verdi" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

irade

Arapça rwd kökünden gelen irāda(t) إرادة z "isteme, istek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāda رَادَ z "peşinden gitti, aradı, istedi" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

irap
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
ıˁrāb: Accentibus seu vocalibus notare.

Köken

Arapça ˁrb kökünden gelen iˁrāb إعراب z "Arapça sözcüklerin kurala uygun çekme, noktalama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁarab "Arap" sözcüğünün ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için arap maddesine bakınız.


15.01.2015
irat

Arapça wrd kökünden gelen īrād ايراد z "1. getirme, gelir getirme, bir konuyu gündeme getirme, 2. gelir" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça warada ورد z "vardı, geldi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

irca

Arapça rcˁ kökünden gelen ircāˁ إرجاع z "rücu ettirme, geri döndürme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racaˁa رَجَعَ z "rücu etti, geri geldi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

irdele|mek

Eski Türkçe irte- "izlemek, aramak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe iz sözcüğünden Eski Türkçe +dA- ekiyle türetilmiştir.

irfan

Arapça ˁrf kökünden gelen ˁirfān عِرْفَان z "bilme, bilgi, özellikle pratik bilgi, usul ve örf bilgisi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁarafa عَرَفَ z "bildi, tanıdı, ayırt etti" fiilinin fiˁlān vezninde masdarıdır.

iri

Eski Türkçe érig veya irig "büyük, kaba" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ér- "yetişmek, olmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.