insomnia

insancıl

Türkiye Türkçesi insan sözcüğünden Yeni Türkçe +çIl ekiyle türetilmiştir.

insektisit

Fransızca ve İngilizce insecticide "böcek öldüren" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince insectum "eklembacaklı" ve Bu sözcük Latince secari "kesmek, bölmek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.) Latince +cidus "öldüren" sözcüklerinin bileşiğidir.

insert

İngilizce insert "araya sokulmuş şey, araya sokma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aynı anlama gelen inserere fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince serere, sert- "dizmek, sıralamak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

insicam

Arapça scm kökünden gelen insicām إنسجام z "(su) dökülme, dilde akıcılık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sacama سجم z "aktı, akıttı, döktü" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

insiyak

Arapça swḳ kökünden gelen insiyāḳ إنسياق z "güdülme, iradesi dışında hareket etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sāḳa "sevk etti, güttü" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

insomnia
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1996]
depresyona giren kişilerde uykusuzluk belirtisi olarak ortaya çıkan 'insomnia' hastalığı

Köken

Latince insomnia "uykusuzluk" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince somnus "uyku" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *swép-no-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *swep- "uyumak" kökünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için hipnotize maddesine bakınız.


20.03.2015
insülin

Fransızca ve İngilizce insuline "pankreasta Langerhans adacıkları tarafından salgılanan hormon" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1909 De Meyer, Fr. tabip.) Fransızca sözcük Latince insula "ada" sözcüğünden türetilmiştir.

inşa

Arapça nşA kökünden gelen inşāˀ إنشاء z "yaratma, kurma, yapılandırma, kompoze etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naşaˀa نشأ z "çıktı, belirdi, (su) kaynadı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

inşallah

Arapça in şāˀa-llāh إن شاء الله z "«Allah istesin», dilek deyimi" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça in إن z "ki, dilek kipi edatı" ve Arapça şyA kökünden gelen şāˀa شاء z "istedi, istesin" ve Arapça allāh الله z sözcüklerinin bileşiğidir.

inşirah

Arapça şrḥ kökünden gelen inşirāḥ إنشراح z "ferahlık, gönül hoşluğu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaraḥa شرح z "açtı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

intaç

Arapça ntc kökünden gelen intāc إنتاج z "sonuç doğurma, hazırlama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nataca نتج z "sonuç doğurdu" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.