inkıyat

inkâr

Arapça nkr kökünden gelen inkār إنكار z "yalanlama, yadsıma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nakara نكر z "bilmedi, tanımadı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice nakrī "yabancı, yad" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen nakru sözcüğü ile eş kökenlidir. )

inkıbaz

Arapça ḳbḍ kökünden gelen inḳibāḍ إنقباض z "tutulma, tutukluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabaḍa قبض z "tuttu" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkılap

Arapça ḳlb kökünden gelen inḳilāb إنقلاب z "değişim, altüst olma, tersine dönme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳalaba قَلَبَ z "değiştirdi, tersine çevirdi" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkıraz

Arapça ḳrḍ kökünden gelen inḳirāḍ إنقراض z "aşınma, yıpranma, kırpılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaraḍa قرض z "dişledi, kemirdi, kırptı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkıta

Arapça ḳṭˁ kökünden gelen inḳiṭāˁ إنقطاع z "kesilme, kesinti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṭaˁa قَطَعَ z "kesti" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkıyat
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Sinan Paşa, Tazarru'nâme, 1482]
bize lāzım iˁtiḳād itmek-durur / her ne dirse inḳıyād itmek-durur [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
ˁasākir-i İslām kāfirüŋ bu gūne inḳıyādlarına iˁtimād etmeyüp

Köken

Arapça ḳyd kökünden gelen inḳiyād إنقياد z "boyun eğme, bağlılık bildirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāda قَادَ z "bağladı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için kayıt maddesine bakınız.


28.07.2015
inkisar

Arapça ksr kökünden gelen inkisār إنكسار z "kırılma, ruhen kırılma, kırgınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kasara كسر z "kesti, kırdı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkişaf

Arapça kşf kökünden gelen inkişāf إنكشاف z "(çiçek) açma, açığa çıkma, kuvveden fiile geçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaşafa كشف z "açtı, buldu" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inle|mek

veya iŋil "inleme sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

inovasyon

Fransızca ve İngilizce innovation "yenilik, icat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince innovare "yenilemek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince novus "yeni" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *néw-i̯o-s kökünden türetilmiştir.

input

İngilizce input "1. içine katmak, eklemek (fiil) 2. katkı, girdi (ad)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce put "koymak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.