incir

incentive

İngilizce incentive "1. özendirme, teşvik, 2. bir şirket elemanlarına ödül olarak verilen ayni hak veya ödül" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince incentivus "coşturan, harekete geçiren, oynatan (müzik)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince incinere "şarkıya katılmak, eşlik etmek" fiilinden +()tiv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince canere, cant- "şarkı söylemek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

inci

Eski Türkçe yinçü "inci" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Çince zhēn- zhū 珍珠 z "«kıymetli cevher», inci" sözcüğünden alıntıdır.

incik

Orta Türkçe inçik veya yinçik "bacağın ince bölümü, ayak bileği" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yinç- "daralmak, incelmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

incil

Arapça incīl إنجيل z "Kuran'a göre Hıristiyan dininin kutsal kitabı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Süryanice ewangiliyon ܐܘܢܓܠܝܘܢ z "İsa'nın havarilerince yazılmış hayat hikâyesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca euangḗlion ευαγγήλιον z "1. iyi haberci, müjdeci, 2. İsa'nın havarilerince yazılmış hayat hikâyesi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca εῦ z "iyi, hayırlı" ve Eski Yunanca ángēlos άγγηλος z "elçi, haberci" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ángaros veya angérios sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük Akatça aggaru "kraliyet hizmetkârı, ulak, elçi" sözcüğünden alıntıdır. )

incin|mek

Orta Türkçe inçin- veya yinçin- "küçük düşmek, aşağılanmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe yinçür- "boyun eğmek, hizmet etmek" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yinç- "inmek? küçülmek?" biçiminden Türkiye Türkçesinde +In- ekiyle türetilmiştir.

incir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
ficus - Fa & Tr: ingir [incir]

Köken

Farsça ancīr أنجير z "incir" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Yunanca angúrion αγγούριον z "1. incir, 2. hıyar" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Yunanca ánguros άγγουρος z "kapçık, bal peteği" sözcüğünden +ion ekiyle türetilmiştir. (Kaynak: Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Graecitatis sf. I.9) Yunanca sözcük Eski Yunanca ángos άγγος z "1. küçük sıvı kabı, kapçık, 2. bal peteği hücresi" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Liddell & Scott, A Greek-English Lexicon sf. 7)

Bu maddeye gönderenler

acur


26.09.2017
inç

İngilizce inch "bir uzunluk birimi, fitin onikide biri" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski İngilizce ynce sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince uncia "birim, onikide bir" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince unus "bir" sözcüğünden türetilmiştir.

ind

Arapça ˁnd kökünden gelen ˁind عِنْد z "yan, nezd, taraf, -e göre, -e nazaran (edat)" sözcüğünden alıntıdır.

indent

İngilizce indent sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca ve İngilizce indentation "(ısırık gibi) girinti, oyuntu, tipografide bir satırın içerlek dizilmesi" sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük Geç Latince indentare "diş geçirmek, ısırmak" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince dens, dent- "diş" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

indie

İngilizce indie "bağımsız film veya müzik yapımcısı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce independent "bağımsız" sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük İngilizce dependent "bağımlı" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir. İngilizce sözcük Latince dependere "bir şeye asılı olmak, bağlı ve takılı olmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince pendere "asılı olmak, sarkmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

indifa

Arapça dfˁ kökünden gelen indifāˁ إندفاع z "geri tepilme, savulma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafaˁa دفع z "tepti" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.