inak

imza

Arapça mḍy kökünden gelen imḍāˀ إمضاء z "geçirme, imzalama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maḍā مَضَا z "geçti, bitti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

in cin

Arapça ins ū cinn إنس و جنّ z "insan ve cin" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ins "insan cinsi" ve Arapça cinn "cin" sözcüklerinin bileşiğidir.

in|mek

Eski Türkçe en- "aşağı inmek, yatmak, yatay olmak" fiilinden evrilmiştir.

in1

Eski Türkçe in veya yin veya yın "vahşi hayvan yatağı" sözcüğünden evrilmiştir.

in2

İngilizce in "1. iç, içeri, içeride, 2. moda olan şey" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *in "iç (edat)" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₁én (*én) biçiminden evrilmiştir.

inak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "güvenilir kimse, danışman" [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
sağda oturan sağ begler, sol kolda oturan sol begler, eşikteki inaklar Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
inak: Türkīde muˁtemen [güvenilir kimse], müsteşar, müşavir [danışman]. Yeni Türkçe: [ TDK, Felsefe ve Gramer Terimleri, 1942]
inak, dogma = Nass = Dogme

Köken

Eski Türkçe ına- "güvenmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için inan- maddesine bakınız.

Ek açıklama

19. yy'a dek “güvenilen kimse” anlamında arkaizm iken Dil Devrimi döneminde yeni anlam yüklenmiştir.


26.05.2015
inam

Arapça nˁm kökünden gelen inˁām إنعام z "nimet sunma, ihsan etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naˁama نَعَمَ z "hoşnut oldu, nimetlendi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

inan

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ına- "güvenmek" biçiminden Türkiye Türkçesinde +In ekiyle türetilmiştir.

inan|mak

Eski Türkçe ınan- "güvenmek, inanmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ına- biçiminden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

inanç

Eski Türkçe ınanç "güvenilen kimse, mutemet; bir unvan, vezir" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ınan- fiilinden Eski Türkçe +(In)ç ekiyle türetilmiştir.

inat

Arapça ˁnd kökünden gelen ˁinād عناد z "inat etme, keyfi veya sübjektif olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁanada عَنَدَ z "ısrar ve inat etti" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça ˁind عِنْد z "taraf, sübjektif görüş" sözcüğünden türetilmiştir.