imren|mek

imparator

Latince imperator "ordu kumandanı, serdar, Roma'nın askeri hakimi olan Augustus'un benimsediği unvan" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince imperare "buyurmak, komuta etmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince parare "tedarik etmek, donatmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

imparatoriçe

Sırpça imperatoritsa "imparator eşi veya kadın imparator" sözcüğünden alıntıdır. Sırpça sözcük Latince imperator sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +IçA ekiyle türetilmiştir.

implant

İngilizce implant "fidan dikme, aşılama" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca aynı anlama gelen implanter sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca planter "sokmak, fidan dikmek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

implementasyon

İngilizce implementation "(bir karar veya sözleşmeyi) icra etme, hayata geçirme, gerçekleştirme" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince implementum "içini doldurma" sözcüğünden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince implēre "doldurmak, (koşulları) tamamlamak, yerine getirmek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince plēre, plet- "doldurmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

imrahor

Farsça mīr-i āχōr مير آخور z "ahır beyi, süvari kumandanı" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça mīr مير z "bey" ve Farsça āχʷar veya āχōr آخور z "ahır" sözcüklerinin bileşiğidir.

imren|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: "sevmek" [ Chuastuanift: Ein Sündenbekenntnis der manichäisch, 900 yılından önce]
tört yaruk tamġa köŋlümüzde tamġaladımız bir amranmak ezrua teŋrii tamġaġsıı [dört nurlu damgayı gönlümüzde damgaladık, biri sevmek ki Ezrua tanrı damgasıdır] Türkiye Türkçesi: "arzulamak" [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
göŋli imrendi Habībüŋ bunlara

Köken

Eski Türkçe amran- "arzulamak, sevmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan amul veya *amur "halim, yumuşak, sevimli" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)An- ekiyle türetilmiştir.

Benzer sözcükler

amramak, amrak, imrendirmek, imrenti


29.03.2019
imsak

Arapça msk kökünden gelen imsāk إمساك z "tutma, tutumluluk, oruç tutma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça masaka مسك z "tuttu" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

imtihan

Arapça mḥn kökünden gelen imtiḥān إمتحان z "zahmet çekme, sınav" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maḥana محنة z "sınadı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

imtina

Arapça mnˁ kökünden gelen imtināˁ إمتناع z "kendini tutma, nefsini sakınma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça manaˁa مَنَعَ z "men etti, yasakladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

imtiyaz

Arapça myz kökünden gelen imtiyāz إمتياز z "seçkin olma, ayrıcalık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça māza ماز z "seçti, ayırdı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

imtizaç

Arapça mzc kökünden gelen imtizāc إمتزاج z "karışma, alışma, uyum sağlama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça mazaca مزج z "(bir şeyi bir şeyle) karıştırdı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.