illa

ilişki

Türkiye Türkçesi ilişik "temas, alaka" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi iliş- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

ilk

Eski Türkçe ilki veya ilk "nispeten uzaktaki, önceki, eski" sözcüğünden evrilmiştir.

ilkah

Arapça lḳḥ kökünden gelen ilḳāḥ إلقاح z "dölleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça laḳaḥa "dölledi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ilke

Türkiye Türkçesi ilk sözcüğünden Yeni Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.

ilkel

Türkiye Türkçesi ilk sözcüğünden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmiştir.

illa
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
ˁāşıḳ olmayan kişinüŋ cānı yok / küfri ögüş illā hīç īmānı yok [ Selanikli Mustafa Ef., Tarih-i Selanikî, 1600]
pādişāh-i ˁālem-penāh hażretleri ile giderüz ve illā gitmezüz [başka türlü gitmeyiz]

Köken

Arapça illā إلّا z "ama, bundan başka, hariç (edat)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça in إن z "ilgi edatı, ki" ve Arapça لا z "değil" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için maddesine bakınız.

Ek açıklama

Esasen "+den başka" anlamında edat iken, Türkçede "başka türlü olmaz" anlamında zarf işlevi kazanmıştır. Özgün anlamı illallah deyiminde korunmuştur.

Bu maddeye gönderenler

illallah


08.06.2015
illallah

Arapça illā-llāh إلّاالله z "Allah'tan başka" sözcüğünden alıntıdır.

illegal

Fransızca illégal "yasa dışı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen illegalis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince legalis "yasal" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir.

illet

Arapça ˁll kökünden gelen ˁilla(t) عِلّة z "1. arız olan şey, başa gelen şey, 2. arıza, hastalık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalla عَلَّ z "bozuldu, saptı, hasta oldu" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

illiyet

Arapça ˁll kökünden gelen ˁilla(t) عِلّة z "1. arıza, kusur, 2. sebep, bir şeye yol açan şey" sözcüğünden +īya(t)2 ekiyle türetilmiştir.

illiyyin

Arapça ˁlw kökünden gelen ˁilliyyīn عِلِّيِّين z "Kuran'da geçen bir sözcük, cennetin bir vasfı?" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ˁly kökünden gelen ˁiliyon עֶלְיוֹן z "en yüce, en yüksek" sözcüğünden alıntıdır.