ilk

ilim

Arapça ˁlm kökünden gelen ˁilm عِلْم z "bilgi, özellikle teorik bilgi, bilim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalama عَلَمَ z "bildi, anladı, iz ve işaretleri yorumlayarak bilgiye ulaştı" fiilinin fiˁl vezninde türevidir.

ilinek

Türkiye Türkçesi ilin- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi il- fiilinden Türkiye Türkçesinde +In- ekiyle türetilmiştir.

ilinti

Türkiye Türkçesi ilin- fiilinden Yeni Türkçe +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

iliş|mek

Eski Türkçe iliş- "(iki şey bir birine) takışmak, tutuşmak, kapışmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe il- "takılmak, tutmak" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

ilişki

Türkiye Türkçesi ilişik "temas, alaka" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi iliş- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

ilk
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
biŋ süg ilki kün ölürtim [bin askeri ilk gün öldürdüm] Eski Türkçe: [ Uygurca metinler, 900 yılından önce]
ilkite bérü [ilk baştan beri], ilki etözlerde [eski bedenlerde] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ilk: awwal (...) ilk sen barğıl [önce sen git]

Köken

Eski Türkçe ilki veya ilk "nispeten uzaktaki, önceki, eski" sözcüğünden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

ilk ağızda, ilk yardım, ilkbahar, ilkçağ, ilkin, ilköğretim, ilkokul

Bu maddeye gönderenler

ileri, ilke, ilkel


17.03.2015
ilkah

Arapça lḳḥ kökünden gelen ilḳāḥ إلقاح z "dölleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça laḳaḥa "dölledi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ilke

Türkiye Türkçesi ilk sözcüğünden Yeni Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.

ilkel

Türkiye Türkçesi ilk sözcüğünden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmiştir.

illa

Arapça illā إلّا z "ama, bundan başka, hariç (edat)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça in إن z "ilgi edatı, ki" ve Arapça لا z "değil" sözcüklerinin bileşiğidir.

illallah

Arapça illā-llāh إلّاالله z "Allah'tan başka" sözcüğünden alıntıdır.