ihtişam

ihtiram

Arapça ḥrm kökünden gelen iḥtirām إحترام z "hürmet etme, saygı gösterme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥarama حَرَمَ z "yasakladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtiras

Arapça ḥrṣ kökünden gelen iḥtirāṣ إحتراص z "şiddetle isteme, arzulama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaraṣa حرص z "şiddetle istedi, arzuladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtiraz

Arapça iḥtirāz إحتراز z "kaçınma, kendini koruma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaraza حَرَزَ z "sakladı, korudu" fiilinden türetilmiştir.

ihtisap

Arapça ḥsb kökünden gelen iḥtisāb إحتساب z "sayma, hesap etme, hesaba katma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥasaba "hesap etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtisas

Arapça χṣṣ kökünden gelen iχtiṣāṣ إختصاص z "seçkinleşme, seçilmişlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χaṣṣa خَصَّ z "seçti, ayırdı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtişam
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"maiyet ve hizmetçi sahibi olma, debdebe, şaşaa" [ Fuzuli, Divan & Leyla ve Mecnun, 1535]
Taḳrīr edenlere sebeb-i ˁızzü iḥtişām / taḥrīr edenlere şeref-i rūzigārdur

Köken

Arapça ḥşm kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *iḥtişām إحتشام z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaşam حشم z "maiyet, hizmetçiler" sözcüğünün iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için haşmet maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapçada bu anlamda kullanılmadığı halde, Osmanlı ıstılahında erken tarihten itibaren günümüzdeki anlamıyla yaygın kullanımdadır. Karş. Arapça iḥtişām "utangaç olma, hicap duyma".

Benzer sözcükler

ihtişamlı

Bu maddeye gönderenler

muhteşem


26.08.2014
ihtiva

Arapça ḥwy kökünden gelen iḥtiwāˀ إحتواء z "toplama, kapsama, içerme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥawā حوا z "topladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtiyaç

Arapça ḥwc kökünden gelen iḥtiyāc إحتياج z "gereksinme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥāca حاج z "gerekti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtiyar

Arapça χyr kökünden gelen iχtiyār إختيار z "1. (masdar) seçme, seçim, seçme yeteneği, özgür irade, 2. (sıfat) seçkin, hayırlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χāra خَارَ z "seçti, tercih etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtiyat

Arapça ḥwṭ kökünden gelen iḥtiyāṭ إحتياط z "kuşanma, tedbirli olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥāṭa حَاطَ z "kuşattı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ihtiyoloji

İngilizce ichthyology veya Fransızca ichtyologie "balık bilimi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca iχthýs ἰχθύς z "balık" sözcüğünden türetilmiştir.