ibrik

ibne

Arapça bn kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *ibna(t) إبنة z "oğlanlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ibn إبن z "oğul, evlat" sözcüğünden türetilmiştir.

ibra

Arapça brA kökünden gelen ibrāˀ إبراء z "kurtarma, aklama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baraˀa برأ z "kurtuldu, aklandı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ibraz

Arapça brz kökünden gelen ibrāz إبراز z "ortaya çıkarma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baraza برز z "ortaya çıktı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ibre

Arapça Abr kökünden gelen ibra(t) إبرة z "iğne, akrep veya arının iğnesi" sözcüğünden alıntıdır.

ibret

Arapça ˁbr kökünden gelen ˁibra(t) عِبْرة z "öğüt" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabara عَبَرَ z "geçti, yol aştı, düşündü, inceledi" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

ibrik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
iwriḳ başı kazlayu / saġrak tolu közleyü [[ibrik başı kaz gibi, kadeh dolu göz gibi]] [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
Çün savuldı χon kızıl altun ibrīḳ

Köken

Arapça brḳ kökünden gelen ibrīḳ إبريق z "uzun boyunlu sürahi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça yazılı örneği bulunmayan *ābrīk "«su döken»" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça āb "su" ve Orta Farsça rēχtan "akıtmak, dökmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için ab, rıht maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Modern Farsça biçimi ābrīz 'dir (aynı anlamda).


09.09.2015
ibrişim

Farsça abrīşum أبريشم z "ipek" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen abrēşōm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *upa-rēşma sözcüğünden alıntıdır. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *rēş- "bükmek, eğirmek" fiilinden türetilmiştir.

icabet

Arapça cwb kökünden gelen icāba(t) إجابة z "cevap verme, özellikle duaya olumlu cevap verme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça acāba أجاب z "yanıtladı" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

icap

Arapça wcb kökünden gelen īcāb ايجاب z "borç sayma, ödev kılma, gerektirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wacaba وجب z "borç idi, ödev idi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

icar

Arapça Acr kökünden gelen īcār ايجار z "kiralama, ücret karşılığında tutma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça acr "ecir, bir iş veya hizmet karşılığında ödenen para" sözcüğünün ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

icat

Arapça wcd kökünden gelen īcād ايجاد z "yaratma, var etme, peyda etme, ihdas etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wacada وَجَدَ z "bulundu, var idi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.