hipotenüs

hipoglisemi

Fransızca hypoglycémie "kan şekeri düşüklüğü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰýpo ὑπο z "eksik, düşük" ve Eski Yunanca glykýs γλυκύς z "tatlı" ve Eski Yunanca ʰaîma ἁῖμα z "kan" sözcüklerinin bileşiğidir.

hipokaust

İngilizce hypocaust veya Almanca Hypokaust "antik mimaride yer altından ısıtma sistemi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰypókauston ὑπόκαυστον, z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰypó ὑπό z "alt" ve Eski Yunanca kaíō, kau- καίω z "yakmak" sözcüklerinin bileşiğidir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *keh₂w- (*kāw-) biçiminden evrilmiştir.

hipokondri

Fransızca hypochondrie "hastalık hastalığı, semptomu olmayan hastalık duygusu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰypoχóndrion ὑποχόνδριον z "göğüs kemiğinin altı ile mide arasındaki bölge, bu bölgede yoğunlaşan kaynağı belirsiz sancı, dalak ağrısı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰypó ὑπό z "alt" ve Eski Yunanca χóndros χόνδρος z "kıkırdak, göğüs kemiğinin alt ucu" sözcüklerinin bileşiğidir.

hipopotam

Fransızca hippopotame "su aygırı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰippopótamos ἱπποπόταμος z "«nehir atı», su aygırı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰíppos ἱππος z "at" ve Eski Yunanca potamós ποταμός z "nehir" sözcüklerinin bileşiğidir.

hipotalamus

Yeni Latince hypothalamus "beyin merkezinde bulunan badem şeklinde organ" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1893 W. His, Alm. tabip.) Latince sözcük Eski Yunanca hypo+ "alt, altında" ve Eski Yunanca thálamos θάλαμος z "hücre, odacık, evin iç odası" sözcüklerinin bileşiğidir.

hipotenüs
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Peyami Safa, 1939]
Bakınız bazı ıstılahlar ne tekâmül safhaları geçirmiş: 1. Veteri kaime, 2. Kaim veter, 3. Dikeyin çap, 4. Hiponetüs [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
hipotenüs: Bir dik üçgende dik açının karşısında bulunan kenar.

Köken

Fransızca hypoténuse "dik üçgende dik açının karşısındaki kenar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰypoteínousa ὑποτείνουσα z "«alt gergi», dik üçgende dik açının karşısındaki kenar" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰypoteínō ὑποτείνω z "altına germek" fiilinden +ousa ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca ʰypó ὑπό z "alt" ve Eski Yunanca teínō, ton- τείνω, τον- z "germek" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için hip(o)+1, ton1 maddelerine bakınız.


26.09.2017
hipotermi

Fransızca hypothermie veya İngilizce hypothermia "normalden düşük vücut sıcaklığı" sözcüğünden alıntıdır.

hipotez

Fransızca hypothèse "varsayım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰypothésis ὑποθέσις z "«alta koyma», temel, zemin, argümanın hareket noktası, varsayım" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰypó ὑπό z "alt" ve Eski Yunanca títhemi, the- τίθεμι, θε- z "koymak" sözcüklerinin bileşiğidir.

hippi

İngilizce hippie veya hippy "modaya uyan kimse, 1960'larda yaygınlaşan bir yaşam tarzına uyan kimse" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1965 ABD.) İngilizce sözcük İngilizce hip "son moda, gözde" sözcüğünden türetilmiştir.

hipster

İngilizce hipster "modaya uyan genç, 2000'lerde ortaya çıkan bir akıma uygun giyinen kimse" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce hip "moda" ve İngilizce youngster "genç" sözcüklerinin bileşiğidir.

hirfet

Arapça ḥrf kökünden gelen ḥirfa(t) حرفة z "meslek, sanat, lonca mensubiyeti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥarafa حرف z "sanat veya meslek icra etti, geçimini temin etti" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.