hematit

helva

Arapça ḥlw kökünden gelen ḥalwāˀ حلواء z "tatlı yiyecek, kurabiye, şekerleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥlb kökünden gelen ḥalab حلب z "süt" sözcüğünün faˁlā vezninde türevidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice ḥlb kökünden gelen aynı anlama gelen ḥalaw, ḥalwā חלב, חלבא z sözcüğü ile eş kökenlidir.

helyotrop

Fransızca héliotrope "«güne dönen», 1. mor-leylak rengi çiçeklerini güneşe döndüren bir bitki, 2. mor-leylak rengi, 3. bu renkte bir mineral, 4. haritacılıkta kullanılan bir aygıt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰēliotrópos ἡλιοτρόπος z "güneşe dönen, bir çiçek adı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰḗlios ἥλιος z "güneş" ve Eski Yunanca trépō τρέπω z "dönmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

helyum

Yeni Latince helium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1868 J. N. Lockyer ve E. Frankland, İng. kimyacılar.) Latince sözcük Eski Yunanca ʰēlios ἥλιος z "güneş" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

hem

Farsça ve Orta Farsça ham هم z "de, dahi (edat), bir, beraber, aynı (önek)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde hama "bir, beraber, aynı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sem- biçiminden evrilmiştir.

hem(o)+

Fransızca hémo+ veya hémato- veya İngilizce haemo+ veya haemato+ "[bileşik adlarda] kan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰaíma, ʰaímat- ἁῖμα z "kan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sai-mn̥- "yoğun sıvı, kan" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *seh2i- (*sai-) kökünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Watkins, American Heritage Dict. of Indoeuropean Roots sf. 73.)

hematit
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Hématite [Fr.]: hamz-ı ahir-i hadîd, hematit.

Köken

Fransızca hématite "kan taşı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰaimatítes ἁῖματίτες z "kan gibi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰaima, t- ἁῖμα z sözcüğünden +ite ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için hem(o)+ maddesine bakınız.


30.09.2017
hematoloji

Fransızca hématologie "kan bilimi" sözcüğünden alıntıdır.

hemcins

Farsça ham "aynı" ve Arapça cins "tür" sözcüklerinin bileşiğidir.

hemen

Farsça hamān همان دم z "şunun gibi, onun gibi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ham هم z "bir, beraber" ve Farsça ān آن z "o" sözcüklerinin bileşiğidir.

hemfikir

Farsça ham هم z "aynı" ve Arapça fikr فكر z "düşünce" sözcüklerinin bileşiğidir.

hemhal

Farsça ham هم z "aynı" ve Arapça ḥāl حال z "durum" sözcüklerinin bileşiğidir.