helot

heli(o)+

Fransızca hélio+ veya İngilizce helio+ "[bileşik adlarda] güneş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰēlios ἥλιος z "güneş" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sóh₂wl̥ (*sṓwl̥) biçiminden evrilmiştir.

helikopter

Fransızca hélicoptère "helezoni kanatlı uçar cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1861 Gustave de Ponton d'Amécourt, Fr. mucit.) Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰéliks ἑλιξ z "helezon" ve Eski Yunanca pterón πτερόν z "kanat" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *péth₂r̥ (*pétr̥) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peth₂- (*pet-) "uçmak, düşmek" kökünden türetilmiştir. )

helis

Fransızca hélice "burgu, spiral" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰéliks ἑλιξ z "burgu, özellikle asma filizi, yılan kıvrımı" sözcüğünden alıntıdır.

hellim

Arapça ḥlm kökünden gelen ḥālūm veya ḥallām حالوم z "yumuşak ve taze peynir" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥilm حلم z "yumuşaklık" sözcüğünden türetilmiştir.

helme

Arapça ḥlm kökünden gelen ḥalma(t) حلمة z "meme başı, emzik" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça ḥaluma حلم z "yumuşadı" fiili ile eş kökenlidir.

helot
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meydan-Larousse, 1969]

Köken

Fransızca hélote "temel haklardan mahrum alt sınıfa mensup kişi, köle" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca Heilōtēs Εἱλώτης z "«Helos'lu», antik Sparta'da köleleştirilmiş bir sınıf" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Hélos Ἕλος z "Peloponnes'te bir kent" özel adından türetilmiştir.


08.09.2017
helva

Arapça ḥlw kökünden gelen ḥalwāˀ حلواء z "tatlı yiyecek, kurabiye, şekerleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥlb kökünden gelen ḥalab حلب z "süt" sözcüğünün faˁlā vezninde türevidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice ḥlb kökünden gelen aynı anlama gelen ḥalaw, ḥalwā חלב, חלבא z sözcüğü ile eş kökenlidir.

helyotrop

Fransızca héliotrope "«güne dönen», 1. mor-leylak rengi çiçeklerini güneşe döndüren bir bitki, 2. mor-leylak rengi, 3. bu renkte bir mineral, 4. haritacılıkta kullanılan bir aygıt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰēliotrópos ἡλιοτρόπος z "güneşe dönen, bir çiçek adı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰḗlios ἥλιος z "güneş" ve Eski Yunanca trépō τρέπω z "dönmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

helyum

Yeni Latince helium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1868 J. N. Lockyer ve E. Frankland, İng. kimyacılar.) Latince sözcük Eski Yunanca ʰēlios ἥλιος z "güneş" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

hem

Farsça ve Orta Farsça ham هم z "de, dahi (edat), bir, beraber, aynı (önek)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde hama "bir, beraber, aynı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sem- biçiminden evrilmiştir.

hem(o)+

Fransızca hémo+ veya hémato- veya İngilizce haemo+ veya haemato+ "[bileşik adlarda] kan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰaíma, ʰaímat- ἁῖμα z "kan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sai-mn̥- "yoğun sıvı, kan" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *seh2i- (*sai-) kökünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Watkins, American Heritage Dict. of Indoeuropean Roots sf. 73.)