hele

hekt(o)+

Fransızca ve İngilizce hecto+ "[bileşik adlarda] yüz" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰekatón ἑκατόν z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(d)ḱm̥tóm biçiminden evrilmiştir.

hektar

Fransızca hectare "100 ardan oluşan yüzey ölçü birimi" sözcüğünden alıntıdır.

hela

Arapça χlw kökünden gelen χalāˀ خلاء z "yalnız ve ıssız olma, ıssızlık, tenhalık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalā خلا z "yalnız idi, inzivaya çekildi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

helak

Arapça hlk kökünden gelen halāk هلاك z "tükenme, bitme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça halaka هَلَكَ z "tükendi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice hlk kökünden gelen hālak הלכ z "gitme, yürüme" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen alāku sözcüğü ile eş kökenlidir. )

helal

Arapça ḥll kökünden gelen ḥalāl حلال z "izinli, meşru; 'haram' zıddı" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḥll kökünden gelen ḥālāl "dini yasağa aykırı, haram" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice ḥalal "yasak bozmak" fiilinden türetilmiştir. )

hele
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
Ne olurısa olsun, hele men avumu alayı(m) , dedi.

Köken

Farsça hale هله z "uyarı ifade eden bir söz" sözcüğünden alıntıdır.


14.11.2019
helecan

Arapça χlc kökünden gelen χalacān خلجان z "titreme, sarsılma, yürek oynaması, telaş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalaca خلج z "titredi, sarsıldı, yüreği oynadı" fiilinin faˁalān vezninde masdarıdır.

helenistik

Fransızca hellénistique "Büyük İskender'i izleyen Helenleşme çağı, MÖ 330-30." sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen hellenistik sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1833 Johann Gustav Droysen, Alm. tarihçi.) Bu sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *ʰellēnistiká ἑλληνιστικά z "Helenleşmecilik, Helenleştiricilik" biçiminden alıntıdır. Yunanca biçim Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *ʰellēnízō ἑλληνιζω z "Yunanlaştırmak" fiilinden +istik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca ʰellḗn ἑλλήν z "Yunan ulusuna mensup" özel adından türetilmiştir.

helezon

Arapça ḥalazūn حلزون z "salyangoz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ḥalāzon, ḥilzonā חֲלָזוֹן z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰelissón ἑλισσόν z "burgaç" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰelíssō ἑλίσσω z "burgaç gibi dönmek" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca ʰéliks ἑλιξ z "burgu, spiral" sözcüğünden türetilmiştir.

heli(o)+

Fransızca hélio+ veya İngilizce helio+ "[bileşik adlarda] güneş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰēlios ἥλιος z "güneş" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sóh₂wl̥ (*sṓwl̥) biçiminden evrilmiştir.

helikopter

Fransızca hélicoptère "helezoni kanatlı uçar cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1861 Gustave de Ponton d'Amécourt, Fr. mucit.) Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰéliks ἑλιξ z "helezon" ve Eski Yunanca pterón πτερόν z "kanat" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *péth₂r̥ (*pétr̥) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peth₂- (*pet-) "uçmak, düşmek" kökünden türetilmiştir. )