hedik

hecin

Arapça hcn kökünden gelen hacīn هجين z "1. nesli bozuk, melez, soysuz, 2. tek hörgüçlü sürek devesi" sözcüğünden alıntıdır.

hede hödö

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

hedef

Arapça hdf kökünden gelen aynı anlama gelen hadaf هَدَف z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hadafa هَدَفَ z "hedefledi, nişan aldı" fiilinin faˁal vezninde türevidir.

heder

Arapça hdr kökünden gelen hadar هدر z "1. cezasız ve kısassız kan dökme, 'kanın yerde kalması', 2. boşa harcanan şey" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hadara هدر z "cezasız kan döküldü, boşa gitti" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

hedge

İngilizce to hedge "(fiil) 1. çit yapmak, çitle çevirmek, 2. finansal işlemlerde riski sınırlamak" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil İngilizce hedge "çit, tarlanın sınırını belirten çalı veya ağaç dizisi" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *hagjā- biçiminden evrilmiştir.

hedik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"aşure" [ Lugat-i Halimi, 1477]
heft-dāne [Fa.]: Hedik aşı ki ˁaşūr aşı daχı dérler. [ Hamit Zübeyr & İshak Refet, Anadilden Derlemeler, 1932]
hedik (Ankara, Malatya, Yozgat, Van): 1 - kaynatılmış buğday; 2- eyi cins buğday.

Köken

Ermenice hadig հատիկ z "tanecik, tahıl" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: DankALT §415) Ermenice sözcük Ermenice had հատ z "tane" sözcüğünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Anadolu ağızlarında aynı sözcüğe bazen edik "ayakkabı" anlamında da rastlanır.


18.09.2017
hediye

Arapça hdy kökünden gelen hadiya(t) هديّة z "yol için kesilen kurban, uğurluk, yolluk, her çeşit armağan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hadā هَدَا z "yol gösterdi" fiilinin faˁīla(t) vezninde sıfat dişilidir.

hedonizm

Fransızca hédonisme "zevkçilik, sefa düşkünlüğü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰēdonḗ ἡδονή z "zevk, keyif" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *swād-onā- "tatlılık" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sweh₂d- (*swād-) "tatlı, hoş" kökünden türetilmiştir.

hegemonya

Latince hegemonia "hüküm sahibi olma, tahakküm" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca ʰēgemōn ἡγεμών z "önder, lider, şef" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca ʰēgéomai ἡγέομαι z "öncü olmak, önderlik etmek" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sāg-eyo- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *seh₂g- (*sāg-) "aramak, iz sürmek" kökünden türetilmiştir.

hekim

Arapça ḥkm kökünden gelen ḥakīm حكيم z "bilge, bilim adamı, filozof, tabip" sözcüğünden alıntıdır.

heksa+

Fransızca héxa+ veya İngilizce hexa+ "[bileşik adlarda] altı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰeks ἑξ z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(k)swéḱs "altı" biçiminden evrilmiştir.