hata

haşiye

Arapça ḥşw kökünden gelen ḥāşiya(t) حاشية z "1. dolgu, eklenti, 2. kumaşın kenar süsü, marj, sayfa kenarı notu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaşā حشا z "doldurdu" fiilinin fāˁila(t) vezninde sıfat dişilidir.

haşla|mak

Eski Türkçe aşla- "yemek yapmak veya yemek" fiilinden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe āş "yemek" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

haşmet

Arapça ḥşm kökünden gelen ḥaşma(t) حشمة z "maiyet ve erkân sahibi olma, itibar, tantana" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaşam حشم z "köleler, maiyet, taallukat" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Arapça ḥaşama "dili tutuldu, epsem oldu, (hayvan) tasma takıldı" fiilinden türetilmiştir.

haşmetmeap

Arapça ḥaşma(t) حشمة z "erkân ve rical sahibi olma, tantana, saltanat" ve Arapça Awb kökünden gelen maˀāb مآب z "sığınak, sığınılan yer, melce" sözcüklerinin bileşiğidir. Bu sözcük Arapça āba "geri döndü, sığındı" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

hat

Arapça χṭṭ kökünden gelen χaṭṭ خطّ z "1. çizgi, çizik, 2. yazı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Akatça χaṭāṭu "çizmek, çentmek, taşa yazmak" fiili ile eş kökenlidir.

hata
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
işin başka iltse χaṭā tuşmasa [işi kemale erdirse, hataya düşmese]

Köken

Arapça χṭA kökünden gelen χaṭāˀ خطاء z "yanlış, günah" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice χṭy kökünden gelen aynı anlama gelen χāṭā, χeṭˀā, χeṭyāyā חָטָא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice χṭ kökünden gelen aynı anlama gelen χiṭˀā חֵטְא z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük Aramice/Süryanice χṭ kökünden gelen χiṭā "çizgi, çizik, hat" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için hat maddesine bakınız.

Ek açıklama

Anlam evrimi için karş. Eski Türkçe yazuk 1. "hata, günah", 2. "yazı, çizi". "Düzgün bir yüzeyi sivri bir uçla çizmek/bozmak" kastedilmiştir.

Benzer sözcükler

ihta, tahtie


02.04.2015
hatchback

İngilizce hatchback "arka kapısı yukarıya doğru açılan otomobil modeli" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce hatch "kapı içinde kapı, küçük kapı, ambar kapağı" ve İngilizce back "arka" sözcüklerinin bileşiğidir.

hatem

Arapça χtm kökünden gelen χātam خاتم z "mühür, damga, (mec.) bir şeyin bitimini gösteren işaret, son" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ḥātam, ḥātəmā חָתַם z "mühür, damga" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Mısır dilinde aynı anlama gelen χtm sözcüğünden alıntıdır.

hatıl

Türkiye Türkçesi katıl "yatay destek ağacı, payanda" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi kat- fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

hatır1

Arapça χṭr kökünden gelen χāṭir خاطر z "gönül, bilinç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χaṭara خطر z "başını veya kuyruğunu dikti, uyandı, aydı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

hatır2

"kaşınma sesi, ısırma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.