hariciye

hareke

Arapça ḥaraka(t) حركة z "1. hareket, 2. Arap harflerine eklenen seslendirme işaretleri" sözcüğünden alıntıdır.

hareket

Arapça ḥrk kökünden gelen ḥaraka(t) حركة z "hareket etme, devinim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaraka حَرَكَ z "hareket etti" fiilinin faˁala(t) vezninde masdarıdır.

harem

Arapça ḥrm kökünden gelen ḥaram حرم z "yasak veya kutsal alan, sanctuary, özellikle Kâbeyi çevreleyen alan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ḥrm kökünden gelen ḥerem חֵרֶם z "1. balık ağı, bir tür dalyan, 2. harîm, tapınak çevresindeki kutsal alan, 3. haram etme, cemaatten dışlama, aforoz etme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ḥāram חָרַם z "delik delme, ağ yapma" fiilinden türetilmiştir.

haremeyn

Arapça ḥaramayn حرمين z "iki haremler, Mekke ve Medine" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaram "dinen yasak yer, sanctuary" sözcüğünün ikil (dual) halidir.

harf

Arapça ḥrf kökünden gelen ḥarf حرف z "1. mızrak veya kılıcın keskin ağzı, 2. yazı birimi, harf" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥarafa حرف z "1. bozdu, çizdi, tahrip veya tahrif etti, 2. bir meslek veya sanat icra etti" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice ḥrp kökünden gelen ḥāraph חָרַף z "sivri bir uçla çizme, kazıma, sivriltme" sözcüğü ile eş kökenlidir.

hariciye
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
χāricī: taşraya dair. ˁumūr-i χāriciye nezāreti [dış işleri bakanlığı].

Köken

Arapça (umūr) al-χāricīya(t) "dış işleri" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça χrc kökünden gelen χāric خارج z "dış" sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için hariç maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

hariciye koğuşu, hariciyeci


05.04.2019
hariç

Arapça χrc kökünden gelen χāric خارج z "dış, dışarı, dışarı çıkan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χaraca خرج z "çıktı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

harika

Arapça χrḳ kökünden gelen χāriḳ خارق z "yırtan" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça χaraḳa خرق z "yırttı, yardı, delip dışarı çıktı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

harikulade

Arapça χrḳ kökünden gelen χāriḳ خارق z "yırtan, bozan" ve Arapça ˁāda(t) عادة z "alışkanlık, adet" sözcüklerinin bileşiğidir.

harikzede

Arapça ḥrḳ kökünden gelen ḥarīḳ حريق z "yangın" ve Farsça zade زده z "vurmuş" sözcüklerinin bileşiğidir.

harim

Arapça ḥrm kökünden gelen ḥarīm حريم z "yasak alan, korunmuş yer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥarama حَرَمَ z "yasakladı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.