hanif

hangar

Fransızca hangar "dört yanı açık üstü kapalı yapı, çardak [esk.], uçak deposu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen hangart sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince hangardum veya hangardium sözcüğü ile eş kökenlidir.

hangi

Türkiye Türkçesi kankı veya χankı "hangi" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Oğuzca kanı veya χanı "ne, hangi" parçacığından Eski Türkçe +kI ekiyle türetilmiştir.

hanım

Orta Türkçe χānum "hükümdar eşine hitap şekli [1ci tekil kişi iyelik ekiyle]" sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: Doerfer, Türk. und Mong. Elementen im Neupersisch sf. III §1163.) Türkçe sözcük Eski Türkçe χān "hükümdar" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Um ekiyle türetilmiştir.

hani1

Türkiye Türkçesi kanı "hani, nerede [soru edatı]" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen kañu veya kayu sözcüğünden evrilmiştir.

hani2

Yeni Yunanca χánni χάννι z "bir balık türü, serranus hepatus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen χánnē χάννη z sözcüğünden evrilmiştir.

hanif
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
hanīf: Veram religionem colens [hakiki dine mensup]

Köken

Arapça ḥnf kökünden gelen ḥanīf حنيف z "1. Kuran'da Hz. İbrahim'in dini inancını tanımlamak için kullanılan bir sıfat, 2. tek tanrıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ḥnp kökünden gelen ḥanəphā חנפא z "pagan, putperest, kitabi dinlerden önceki dinlere mensup" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ḥanēph חנף z "kâfir, dinsiz" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Ayrıntılı tartışma için ▪ Jeffery, Foreign Vocabulary of the Qur'an sf. 112-115. İbrahim'in Musa dinine mensup olmadığı halde Tevrat'a göre Allah tarafından selametle müjdelenmesi, Yahudi ve Hıristiyan geleneğinde çeşitli tartışmalara yol açmıştır. Kuran'da İbrahim'in sıfatı olan ḥanīf deyiminin anlamının zıddına dönmesi muhtemelen bu tartışmaların izini taşır.


12.11.2014
hantal

Arapça ḥnṭl kökünden gelen ḥanṭal veya χanṭal حنطل/خنطل z "acı meyvesi müshil ve çocuk düşürücü olarak kullanılan bir bitki, ebucehil karpuzu, it hıyarı, colocynthis" sözcüğünden alıntıdır.

hanuka

İbranice ḥnk kökünden gelen ḥanukah חנכה z "1. kutsama, adama, 2. Kudüs tapınağının kutsanmasını kutlayan Yahudi bayramı" sözcüğünden alıntıdır.

hanut

Ermenice χanut խանութ z "dükkân" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Aramice/Süryanice ḥanūthā חַנוּתא z "dükkân" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ḥānoth חָנוּת z "1. çadır, 2. sanatkâr veya satıcı hücresi, dükkân" sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük İbranice ḥānāh "çadır kurmak, konmak, yerleşmek" fiilinden türetilmiştir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 482.)

hanüman

Farsça χān ū mān خان و مان z "ev bark" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Orta Farsça aynı anlama gelen χān ud mān sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: McK 93) Bu sözcük Farsça ve Orta Farsça χān "ev, konak" ve Farsça ve Orta Farsça mān "ev, hane" sözcüklerinin bileşiğidir. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça māndan, mān- "kalmak, barınmak" fiili ile eş kökenlidir.

hanzo

Hanzo "Kemal Sunal'ın aynı adlı filminde bir karakter" özel adından türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1975) Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.