ham halat

halter1

Fransızca haltère veya haltéres "spor amacıyla kaldırılan ağırlık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen halteres sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰaltḗres ἁλτήρες z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰallomai, ʰalto- ἅλλομαι z "sıçramak, ani hareketle kalkmak" fiilinden türetilmiştir.

halter2

İngilizce halter "1. hayvan veya insan boynuna takılan ip, koşum, yular, 2. giyside ip şeklinde boyun askısı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen hælfter sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *halb- "tutmak, iki şeyi birbirine bağlamak" fiilinden türetilmiştir.

halükâr
halüsinasyon

Fransızca hallucination "hezeyan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince hallucinatio "hezeyan, sayıklama" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince hallucinari "aklı şaşmak, sayıklamak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Eski Yunanca ʰalýks ἁλύξ z "bunaltı, kâbus" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰalýssō ἁλύσσω z "bunalmak" fiilinden türetilmiştir.

halvet

Arapça χlw kökünden gelen χalwa(t) خلوة z "yalnızlık, tenhalık, inziva yeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalā خلا z "yalnız idi, inzivaya çekildi" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

ham halat
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
χām χalad: çerçi esvabı [Maraş Türkmenleri lehçesinde] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
χām χalad خام خلاد [kaba ve hoyrat kimse]

Köken

Türkiye Türkçesi χām aχlad "olgunlaşmamış yaban armudu" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için ham1, ahlat maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Aynı anlamda ham armut deyimi 20. yy ortalarına dek sözlüklerde mevcuttur.


16.09.2014
ham1

Farsça χām خام z "1. pişmemiş, çiğ, 2. olgunlaşmamış" sözcüğünden alıntıdır.

ham2

"yeme veya yutma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

hamak

Fransızca hamac "iki ağaç arasına gerilen salıncaklı yatak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca aynı anlama gelen hamaca veya hamaque sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1526 Gonzalo Fernández de Oviedo, İsp. tarihçi.) Bu sözcük G. Amerika dillerinden Taino dilinde aynı anlama gelen hamaka sözcüğünden alıntıdır.

hamakat

Arapça ḥmḳ kökünden gelen ḥamāḳa(t) حماقة z "ahmak olma, aptallık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥamuḳa حَمُقَ z "ahmak idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

hamal

Arapça ḥml kökünden gelen ḥammāl حمّال z "yük taşıyıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥamala حَمَلَ z "yük taşıdı" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.