halojen

halita

Arapça χlṭ kökünden gelen χalīṭ خليط z "karışık" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça χalaṭa خَلَطَ z "karıştırdı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

halk1

Arapça χlḳ kökünden gelen χalḳ خلق z "herhangi bir insan topluluğu, ahali" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice χlḳ kökünden gelen χelḳā חֶלְקָא z "pay, bölük, kısım" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice χālaḳ חלק z "pay etmek, bölmek" fiilinden türetilmiştir.

halk2

Arapça χlḳ kökünden gelen χalḳ خلق z "yaratma, yaratış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalaḳa خلق z "yarattı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice χlḳ kökünden gelen χālaḳ חלק z "pay etme, düzeltme, düzenleme" sözcüğü ile eş kökenlidir.

halka

Arapça ḥlḳ kökünden gelen ḥalḳa(t) حلقة z "yüzük, halka, zincir baklası" sözcüğünden alıntıdır.

hallaç

Arapça ḥlc kökünden gelen ḥallāc حلّاج z "pamuk atıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥalaca حلج z "özel değneği ile pamuk attı" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır. (Kaynak: Edw. Will. Lane, An Arabic Lexicon sf. I.626)

halojen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
halojen: Tuzveren.

Köken

Fransızca halogène "1. kimyada klor ve benzeri elementler grubu, 2. bu gruptan gazları kullanan lamba" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Jakob Berzelius, İsv. kimyacı (1779-1848).) Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰáls, halo- ἁλς, ἁλο- z "tuz" (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *séh₂ls (*sā́ls) biçiminden evrilmiştir. ) ve Eski Yunanca genḗs, genēt- γενής, γενητ- z "doğuran" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için salça, +jen maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Kimyasal tuzların bileşiminde yer aldıkları için.


02.07.2015
halt

Arapça χlṭ kökünden gelen χalṭ veya χilṭ خَلْط z "1. karışım, karıştırma, 2. eski tıpta insan bünyesini belirleyen dört maddenin her biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalaṭa خَلَطَ z "kardı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

halter1

Fransızca haltère veya haltéres "spor amacıyla kaldırılan ağırlık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen halteres sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰaltḗres ἁλτήρες z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰallomai, ʰalto- ἅλλομαι z "sıçramak, ani hareketle kalkmak" fiilinden türetilmiştir.

halter2

İngilizce halter "1. hayvan veya insan boynuna takılan ip, koşum, yular, 2. giyside ip şeklinde boyun askısı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen hælfter sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *halb- "tutmak, iki şeyi birbirine bağlamak" fiilinden türetilmiştir.

halükâr
halüsinasyon

Fransızca hallucination "hezeyan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince hallucinatio "hezeyan, sayıklama" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince hallucinari "aklı şaşmak, sayıklamak" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Eski Yunanca ʰalýks ἁλύξ z "bunaltı, kâbus" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰalýssō ἁλύσσω z "bunalmak" fiilinden türetilmiştir.