halen

halbuki
haldır

"tekerlek sesi, mekanik çalışma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

hale

Arapça ve Farsça hwl kökünden gelen hāla هالة z "ayla" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca ʰálos ἁλος z "daire, çember, ay ve güneşin yüzü, aziz tasvirlerinde görülen hale" sözcüğünden alıntıdır.

halef

Arapça χlf kökünden gelen χalaf خَلَف z "birinin ardından gelen veya yerine geçen, ardıl" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalafa خَلَفَ z "1. (birinin) yerine geçti, ardından geldi, 2. birinin ardından konuştu, topluluktan ayrı düştü" fiilinin faˁal vezninde sıfatıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice χālaf חָלַף z "1. geçme, 2. yerine geçme, mübadele etme" sözcüğü ile eş kökenlidir.

halel

Arapça χll kökünden gelen χalal خَلَل z "1. bozma, yırtma, delme, 2. bozukluk, hasar, yırtık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalla خَلَّ z "bozdu, hasar verdi" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

halen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
hālen: Şimdiki halde, hali hazırda.

Köken

Arapça ḥālan "şimdi, halihazırda" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için hal1 maddesine bakınız.

Ek açıklama

hâlâ sözcüğünün yapıca eşdeğeri olup Arapça yazılışı aynıdır. Hâlâ deyiminin "süregelen zamanda" anlamı kazanması üzerine 19. yy sonlarına doğru ayrı sözcük olarak değerlendirilerek sözlüklere dahil edildiği görülüyor.


15.11.2019
halet

Arapça ḥwl kökünden gelen ḥāla(t) حالة z "hal, durum, evre" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥāla حَالَ z "döndü, dönüştü" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

halhal

Arapça χl kökünden gelen χalχāl خلخل z "ayak bileziği" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük χalχala خلخل z "şangır şungur etti" sözcüğünün murabba (dörtlü)üdür.

halı

Orta Türkçe kalın veya kalı veya χalı "döşemelik ağır kumaş, halı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Farsça aynı anlama gelen χalī خالى z sözcüğü ile eş kökenlidir.

halıfleks

Halıfleks "kauçuk tabanlı yer halısı markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1971)

hali

Arapça χlw kökünden gelen χāli خالٍ z "yalnız, tenha, ıssız, yoksun" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalā خلا z "yalnız idi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.