halel

halayık

Arapça χlḳ kökünden gelen χalāˀiḳ خلائق z "1. yaratılmışlar, mahlukat, 2. hane halkı, hizmetçi ve bağımlılar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalīḳa(t) خليقة z "yaratılmış alem, yaratı" sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur.

halbuki
haldır

"tekerlek sesi, mekanik çalışma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

hale

Arapça ve Farsça hwl kökünden gelen hāla هالة z "ayla" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca ʰálos ἁλος z "daire, çember, ay ve güneşin yüzü, aziz tasvirlerinde görülen hale" sözcüğünden alıntıdır.

halef

Arapça χlf kökünden gelen χalaf خَلَف z "birinin ardından gelen veya yerine geçen, ardıl" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalafa خَلَفَ z "1. (birinin) yerine geçti, ardından geldi, 2. birinin ardından konuştu, topluluktan ayrı düştü" fiilinin faˁal vezninde sıfatıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice χālaf חָלַף z "1. geçme, 2. yerine geçme, mübadele etme" sözcüğü ile eş kökenlidir.

halel
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şeyhoğlu, Marzubânnâme terc., 1380]
konuk bildi kim χalel [bozukluk] oğlan gözindedür [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
geminüŋ χalel [hasar] irmiş yiri vardur ol araya koyavuz

Köken

Arapça χll kökünden gelen χalal خَلَل z "1. bozma, yırtma, delme, 2. bozukluk, hasar, yırtık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalla خَلَّ z "bozdu, hasar verdi" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

Bu maddeye gönderenler

ihlal, ihtilal


24.08.2015
halen

Arapça ḥālan "şimdi, halihazırda" sözcüğünden alıntıdır.

halet

Arapça ḥwl kökünden gelen ḥāla(t) حالة z "hal, durum, evre" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥāla حَالَ z "döndü, dönüştü" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

halhal

Arapça χl kökünden gelen χalχāl خلخل z "ayak bileziği" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük χalχala خلخل z "şangır şungur etti" sözcüğünün murabba (dörtlü)üdür.

halı

Orta Türkçe kalın veya kalı veya χalı "döşemelik ağır kumaş, halı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Farsça aynı anlama gelen χalī خالى z sözcüğü ile eş kökenlidir.

halıfleks

Halıfleks "kauçuk tabanlı yer halısı markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1971)