habire

habaset

Arapça χbs̠ kökünden gelen χabāṯa(t) خباثة z "kötü olma, habis olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χabuṯa خَبُثَ z "kötü idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

habbe

Arapça ḥbb kökünden gelen ḥabba(t) حبّة z "kabarcık, tane, tohum" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen ḥabb حبّ z sözcüğünün faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

haber

Arapça χbr kökünden gelen χabar خَبَر z "bilme, bilgi, birinci elden bilinen şey" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χabara خَبَرَ z "denedi, sınadı, bizzat deneyerek öğrendi" fiili ile eş kökenlidir.

haberdar

Farsça χabar-dār خبردار z "haberli" sözcüğünden alıntıdır.

habip

Arapça ḥbb kökünden gelen ḥabīb حبيب z "sevgili, dost" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥabba حَبَّ z "sevdi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

habire
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ha bire de bire: ˁaleddevam manasına gelir.

Köken

ha bre "teşvik ünlemi (Rumeli ağzı)" anlamında ünlemdir.

Daha fazla bilgi için hay, bre maddelerine bakınız.


20.02.2015
habis

Arapça χbs̠ kökünden gelen χabīṯ خبيث z "kötü niyetli, kötü huylu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χabuṯa خَبُثَ z "kötü idi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

habitat

İngilizce habitat "yaşanılan yer, çevre, ortam" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince habitatus "alışıldık, mutat, evcil" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince habitare "ikamet etmek, alışmak" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince habēre, habit- "sahip olmak, elde etmek, almak" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʰh̥₁bʰ-éh₁-i̯e- (*gʰabʰ-ḗ-i̯e-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʰeh₁bʰ- (*gʰēbʰ-) "almak, vermek" kökünden türetilmiştir.

hac

Arapça ḥcc kökünden gelen ḥacc حجّ z "dinî amaçlı ziyaret, özellikle Mekke'yi ziyaret" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ḥgg kökünden gelen ḥaggā חַגָא z "yılın belli günü yapılan kutlama, bayram, festival" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 423-424.) Bu sözcük İbranice ḥgg kökünden gelen aynı anlama gelen ḥag חַג z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḥagāg "dönmek, geri gelmek" fiilinden türetilmiştir.

hacamat

Arapça ḥcm kökünden gelen ḥicāma(t) حجامة z "kadeh çekme, tıbbi amaçla vantuz uygulama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥacama حجم z "meme emdi, cildini emerek tümsek hale getirdi" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

hacegân

Farsça χʷācagān خواجه z "hocalar, ulu kişiler" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χʷāce خواجگان z "hoca" sözcüğünün çoğuludur.