Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

haşmet

haşır2

onom sert sürtünme sesi

haşin

Ar χaşīn خشين z [#χşn faˁīl sf.] sert, kaba Ar χaşuna خَشُنَ zkaba saba idi

haşiv

Ar ḥaşw حشو z [#ḥşw faˁl msd.] dolma, doldurma Ar ḥaşā حشا zdoldurdu, tıktı

haşiye

Ar ḥāşiya(t) حاشية z [#ḥşw fāˁila(t) sf. fem.] 1. dolgu, eklenti, 2. kumaşın kenar süsü, marj, sayfa kenarı notu Ar ḥaşā حشا zdoldurdu

haşla|mak

<<? ETü aşla- yemek yapmak veya yemek ETü āş yemek +lA-

haşmet

[ Kutadgu Bilig, 1069]
isizlerke ḥaşmat siyāsat kerek / eḏgülerke tutçı ḥurmat gerek [kötülere maiyet ve siyaset gerek, iyilere daima hürmet gerek] [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
kimisi bir haşmet ü manṣıb dutar / kimisi tācir olub alur satar [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
haşmetli حشمتلى: Azamet ve heybet sahibi (...) Ecnebi hükümdarlara unvān olur.

Ar ḥaşma(t) حشمة z [#ḥşm faˁla(t) msd.] maiyet ve erkân sahibi olma, itibar, tantana ≈ Ar ḥaşam حشم zköleler, maiyet, taallukat Ar ḥaşama dili tutuldu, epsem oldu, (hayvan) tasma takıldı

Not: Klasik devir Arapçasında bu sözcük görülmez, ancak 11. yy'dan itibaren Farsça ve Türkçe kullanımda yaygındır. Karş. Ar ḥişma "öfke veya hicaptan dili tutulma, utanma". Lane sf. 2.577. • Haşmetlü biçimi, 18. yy öncesi telaffuzu yansıtır. Haşmetlû özentidir.

Benzer sözcükler: haşmetlim, haşmetlû

Bu maddeye gönderenler: haşema, haşmetmeap, ihtişam (muhteşem)


22.09.2017
haşmetmeap

§ Ar ḥaşma(t) حشمة zerkân ve rical sahibi olma, tantana, saltanat Ar maˀāb مآب z [#Awb mafˁal iz/m.] sığınak, sığınılan yer, melce Ar āba geri döndü, sığındı

hat

Ar χaṭṭ خطّ z [#χṭṭ faˁl msd.] 1. çizgi, çizik, 2. yazı ≈ Akad χaṭāṭu çizmek, çentmek, taşa yazmak

hata

Ar χaṭāˀ خطاء z [#χṭA faˁal msd.] yanlış, günah İbr/Aram χāṭā, χeṭˀā, χeṭyāyā חָטָא z [#χṭy] a.a. ≈ İbr χiṭˀā חֵטְא z [#χṭ] a.a. ≈ Aram χiṭā [#χṭ] çizgi, çizik, hat

hatchback

İng hatchback arka kapısı yukarıya doğru açılan otomobil modeli § İng hatch kapı içinde kapı, küçük kapı, ambar kapağı İng back arka

hatem

Ar χātam خاتم z [#χtm] mühür, damga, (mec.) bir şeyin bitimini gösteren işaret, son Aram ḥātam, ḥātəmā חָתַם zmühür, damga Mıs χtm a.a.