hıyar

hısım

Arapça ḳism قسم z "kısım, bölük" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

hış

"gevrek şey sesi, kuru yaprak sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

hışım

Farsça χişm veya χēşm خشم/خيشم z "öfke" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen hēşm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen aeşma- sözcüğü ile eş kökenlidir.

hışır

hış veya hışır "gevrek nesne sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

hıyanet

Arapça χwn kökünden gelen χiyāna(t) خيانة z "hainlik etme, hainlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χāna خان z "hainlik etti" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

hıyar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
cocomarum: χear [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
iki böler idi χıyār bigi çak

Köken

Farsça χiyār خيار z "salatalık, cucumis sativus" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Osmanlıca metinlerde görülen diğer χıyār "seçme, tercih" Arapça kökenli olup ayrı sözcüktür.

Benzer sözcükler

deniz hıyarı, hıyar ağası, hıyarcık, hıyarlaşmak, hıyarlık, hıyarto

Bu maddeye gönderenler

hıyarşembe


08.09.2015
hıyarşembe

Farsça χiyār şanbar خيار شنبر z "sıcak ülkelere özgü bir ağaç, cassia" sözcüğünden alıntıdır.

hız

Farsça χīz خيز z "1. sıçrama, hamle, 2. fırla! (emir)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χāstan, χīz- خاستن, خيز z "kalkmak, sıçramak" fiilinden türetilmiştir.

hızar

Ermenice χzarar խզարար z "keski, büyük testere" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice χiz խիզ z "kesme" kökünden türetilmiştir.

hızır

Arapça χiḍr خضر z "Kur'anda anılan ölümsüz bir şahsiyet" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Arapça χḍr kökünden gelen χiḍr خضر z "yeşillik, yaş meyve ve sebze" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça aχḍar أخضر z "yeşil" sözcüğü ile eş kökenlidir.

hızma

Kürtçe (Kurmanci) xizêm "burun takısı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Kürtçe sözcük Arapça χzm kökünden gelen χizām veya χizāma(t) خزام/خزامة z "develere takılan burun halkası" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça χazama خزم z "ipe boncuk dizdi, devenin burnunu delerek halka geçirdi" fiilinden türetilmiştir.