hıyarşembe

hış

"gevrek şey sesi, kuru yaprak sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

hışım

Farsça χişm veya χēşm خشم/خيشم z "öfke" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen hēşm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen aeşma- sözcüğü ile eş kökenlidir.

hışır

hış veya hışır "gevrek nesne sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

hıyanet

Arapça χwn kökünden gelen χiyāna(t) خيانة z "hainlik etme, hainlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χāna خان z "hainlik etti" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

hıyar

Farsça χiyār خيار z "salatalık, cucumis sativus" sözcüğünden alıntıdır.

hıyarşembe
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
chiar sciambá: borrana [ Hızır Paşa, Müntehab-ı Şifa, 1400 yılından önce]
χiyār-şenber balı ... χiyār-şenber toχmı

Köken

Farsça χiyār şanbar خيار شنبر z "sıcak ülkelere özgü bir ağaç, cassia" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için hıyar maddesine bakınız.


06.09.2017
hız

Farsça χīz خيز z "1. sıçrama, hamle, 2. fırla! (emir)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χāstan, χīz- خاستن, خيز z "kalkmak, sıçramak" fiilinden türetilmiştir.

hızar

Ermenice χzarar խզարար z "keski, büyük testere" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice χiz խիզ z "kesme" kökünden türetilmiştir.

hızır

Arapça χiḍr خضر z "Kur'anda anılan ölümsüz bir şahsiyet" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Arapça χḍr kökünden gelen χiḍr خضر z "yeşillik, yaş meyve ve sebze" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça aχḍar أخضر z "yeşil" sözcüğü ile eş kökenlidir.

hızma

Kürtçe (Kurmanci) xizêm "burun takısı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Kürtçe sözcük Arapça χzm kökünden gelen χizām veya χizāma(t) خزام/خزامة z "develere takılan burun halkası" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça χazama خزم z "ipe boncuk dizdi, devenin burnunu delerek halka geçirdi" fiilinden türetilmiştir.

hi-fi

İngilizce hi-fi "yüksek kaliteli ses kayıt sistemi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1950) İngilizce sözcük İngilizce high "yüksek" ve İngilizce fidelity "sadakat" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Latince fidelis "sadık" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince fides "güven, sadakat" sözcüğünden türetilmiştir. )