gland

gizem

Yeni Türkçe giz sözcüğünden Yeni Türkçe +Am ekiyle türetilmiştir.

gizil

Yeni Türkçe giz sözcüğünden Yeni Türkçe +Il ekiyle türetilmiştir.

gizle|mek

Eski Türkçe kizle- "saklamak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kiz "kutu, sandık" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kir- "(içine) girmek" fiili ile eş kökenlidir.

gladio

İtalyanca gladio "1. kılıç, 2. İtalyan ordusunda 1950'lerde kurulan bir gizli teşkilat" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince gladius "kısa ve enli kılıç" sözcüğünden evrilmiştir.

gladyatör

Fransızca gladiateur "Eski Roma'da gösteri için savaşan kişi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince gladiator "kılıççı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince gladius "Galyalılara özgü kısa ve enli kılıç" sözcüğünden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Kelt dillerinde bir sözcükten alıntıdır. Bu bir sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kl̥dʰ-i̯é- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kelh₂- (*kel-) "kesmek, bıçak vurmak" kökünden türetilmiştir.

gland
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1950]
bu ilaç vücuttaki glandları kontrol etmekte ve glandları müdafaa edici kimyevî unsurları faaliyete geçirmekte

Köken

İngilizce gland "salgı bezi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince glandula "palamutçuk, vücutta ele gelen boyutta ur veya salgı bezi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince glans, gland- "meşe palamudu" sözcüğünün küçültme halidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷl̥h₂-nd(ʰ)-is (*gʷlā-nd(ʰ)-is) biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için palamut1 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Latince sözcüğün kökü gland- fakat nominativ hali glans şeklindedir. İkinci biçim tıp dilinden "penis başı" anlamında benimsenmiştir.

Benzer sözcükler

glandüler, glans

Bu maddeye gönderenler

glans


29.05.2015
glans

Latince glans "meşe palamudu, penis başı" sözcüğünden alıntıdır.

glase

Fransızca glacé "1. buzlu, donuk, 2. cam gibi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca glacer "dondurmak, camlaştırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen glaciare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince glaciēs "buz" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gl̥-k- biçiminden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Watkins, American Heritage Dict. of Indoeuropean Roots sf. 26.) Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gel-¹ "donmak" kökünden türetilmiştir.

glayöl

Fransızca glaïeul "kılıç çiçeği" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen gladiolus sözcüğünden evrilmiştir. (İlk kullanımı: Plinius, Romalı doğabilimci (24-79).) Bu sözcük Latince gladius "kılıç" sözcüğünün küçültme halidir.

glazür

Fransızca glaçure "camla kaplama, emaye, şeffaf ve sert cila" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca glacer "buzlamak, camlaştırmak" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.

glikojen

Fransızca glycogène "karaciğerde glikoz deposu işlevini gören bir kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır.