giriz

gir|mek

Eski Türkçe kir- "(kapalı bir yere) girmek" fiilinden evrilmiştir.

giran

Farsça girān "ağır, (mec.) pahalı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça giriftan, gir "tutmak" fiilinden +ān ekiyle türetilmiştir.

girdap

Farsça girdāb گِرْداب z "su döngüsü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gard veya gird گِرْد z "dönen, döngü" ve Farsça āb آب z "su" sözcüklerinin bileşiğidir.

girift

Farsça girift گرفت z "tutma, tutulmuş, tutsak" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça giriftan, gīr- گرفتن, گىر z "tutmak" fiilinden türetilmiştir.

giriftar

Farsça giriftār گرفتار z "tutkun, müptela" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça giriftan "tutmak" sözcüğünden türetilmiştir.

giriz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
kāhrīz kazıp dağlar dibinden yazılara su çıkarmak [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
girīz, kāhriz [zebanzedi]: Yer altında yol, lağım.

Köken

Farsça kārīz veya kāhrīz كاريز/كاهريز z "yer altı kanalı, lağım" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça rīz ريز z "akıntı, akım" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça rīχtan, rīz- ريختن, ريز z "akıtmak, dökmek" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için rıht maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

geriz


08.12.2020
girizgâh

Farsça gurīzgāh گريزگاه z "1. kaçacak yer, sığınak, 2. kasidelerde birinci bölümü izleyen beyit" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gurīχtan, gurīz- گريختن, گريز z "kaçmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen virēχtan, virēç- fiilinden evrilmiştir.

giryan

Farsça giryān گريان z "feryatla ağlayan, ağlayış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça girīdan, garz- "feryat etmek, ağlamak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen grī- sözcüğünden türetilmiştir.

gişe

Fransızca guichet "1. küçük kapı, girinti, 2. bilet veya banka veznesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Norsça (Vikingce) wik "girinti, kapı" sözcüğünün küçültme halidir.

git|mek

Eski Türkçe kit- "ayrılmak, uzaklaşmak" fiilinden evrilmiştir.

gitar

Fransızca guitare "bir tür telli çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca aynı anlama gelen guitara sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça aynı anlama gelen kītār كيتار z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kithára κιθάρα z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Farsça bir sözcükten alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.