genom

genetik

Fransızca génétique "üremeye veya soya ilişkin, kalıtımsal, ırsi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen genētikós γενητικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca génesis γένεσις z "üreme" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca gígnomai, gen- γίγνομαι, γεν- z "doğurmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir.

geniş

Eski Türkçe kéŋü- "genişlemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Iş ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kéŋ "enli, bol" sözcüğünden türetilmiştir.

genitif

Almanca Genitiv "ismin iyelik hali" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince genitivus "doğuma veya soya ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince gignere, genit- "doğurmak" fiilinden türetilmiştir.

geniz

Türkiye Türkçesi geŋiz "geniz" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kéŋ "geniş" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

genleş|mek

Türkiye Türkçesi geŋ "geniş, bol" sözcüğünden Yeni Türkçe +lAş- ekiyle türetilmiştir.

genom
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 2. Baskı, 1955]
genom: Üreme hücrelerinde bulunan kromozomların topuna verilen ad.

Köken

İngilizce genome "yeni doğan organizmaya genetik olarak aktarılan bilginin tümü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Almanca aynı anlama gelen Genom sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1920 Hans Winkler, Alm. biyolog.) Bu sözcük Almanca Gen γίγνομαι, γεν- z ve Almanca sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için gen, kromozom maddelerine bakınız.


11.12.2015
gensoru

Türkiye Türkçesi genel soru deyiminden türetilmiştir.

geoid

İngilizce geoid "yer küre gibi basık top şeklinde olan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Almanca aynı anlama gelen Geoide sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1872 Listing, Alm. fizikçi.) Bu sözcük Eski Yunanca geoeidēs γεοειδής z "yeryüzü-gibi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca gḗ γῆ z "yer, yeryüzü" ve Eski Yunanca eídos εἶδος z "şekil" sözcüklerinin bileşiğidir.

geometri

Fransızca géometrie "hendese" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca geōmetría γεωμετρία z "yer ölçümü, hendese" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca gḗ γή z "yer" ve Eski Yunanca métron μέτρον z "ölçüm" sözcüklerinin bileşiğidir.

ger|mek

Eski Türkçe ker- "1. enlemesine kesmek, engellemek, 2. (ip) çekerek uzatmak" fiilinden evrilmiştir.

gerçek

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) kirtücek "doğru, inanılır, güvenilir" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kirtü "1. gerçeklik, doğruluk, sıdk, 2. yemin, ant" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çAk ekiyle türetilmiştir.