geniş

genel

Türkiye Türkçesi geŋ "geniş, bol" sözcüğünden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

genelev
genelge

Yeni Türkçe genel sözcüğünden Yeni Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

general

Fransızca générale sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca capitaine général "genel kumandan" sözcüğünün dişilidir. Bu sözcük Fransızca général "genel" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince generalis "soya ait, genel" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince genus, gener- "soy, ırk" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

genetik

Fransızca génétique "üremeye veya soya ilişkin, kalıtımsal, ırsi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen genētikós γενητικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca génesis γένεσις z "üreme" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca gígnomai, gen- γίγνομαι, γεν- z "doğurmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir.

geniş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
kéŋ [[geniş olan her şey]], kéŋ tōn opramaz [bol giysi yıpranmaz] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
geŋış: Latus, laxus.

Köken

Eski Türkçe kéŋü- "genişlemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Iş ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kéŋ "enli, bol" sözcüğünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Türkiye Türkçesi geŋ biçimi 19. yy'a dek yaygın olarak kullanılmıştır.

Benzer sözcükler

genişlemek, genişletmek

Bu maddeye gönderenler

genel (genelev, genelge, gensoru), geniz (geğir-), genleş-, gevşe-


03.10.2017
genitif

Almanca Genitiv "ismin iyelik hali" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince genitivus "doğuma veya soya ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince gignere, genit- "doğurmak" fiilinden türetilmiştir.

geniz

Türkiye Türkçesi geŋiz "geniz" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kéŋ "geniş" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

genleş|mek

Türkiye Türkçesi geŋ "geniş, bol" sözcüğünden Yeni Türkçe +lAş- ekiyle türetilmiştir.

genom

Almanca Gen γίγνομαι, γεν- z ve Almanca fiil İngilizce genome "yeni doğan organizmaya genetik olarak aktarılan bilginin tümü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Almanca aynı anlama gelen Genom sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1920 Hans Winkler, Alm. biyolog.) Almanca Chromosom sözcüklerinin bileşiğidir.

gensoru

Türkiye Türkçesi genel soru deyiminden türetilmiştir.