gazi

gaza

Arapça ġzw kökünden gelen ġazā(t) veya ġazwa(t) غزاة/غزوة z "1. akın etme, yağma, talan, 2. İslam dini uğruna yapılan savaş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġazā غَزَا z "1. murat etti, gayret etti, 2. akın etti" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

gazal

Arapça ġzl kökünden gelen ġazāl غزال z "ceylan, antilop" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ˁuzīlā sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen χuzālu veya uzālu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

gazap

Arapça ġḍb kökünden gelen ġaḍab غضب z "kızgınlık, öfke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġaḍuba غَدُبَ z "kızdı, öfkelendi" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

gazel

Arapça ġzl kökünden gelen ġazal غزل z "flört etme, aşk sözleri, aşk şiiri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġazala غزل z "yün eğirdi" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

gazete

Fransızca gazette "parayla satılan haber bülteni" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Venedikçe gazéta "1. kesecik, Venedik devletinde bir para birimi, 2. haber bülteni" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Venedikçe gaza "kese, bir para birimi" sözcüğünden +et° ekiyle türetilmiştir. Venedikçe sözcük Eski Yunanca gáza γάζα z "hazine, büyük miktarda para" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen ganz- veya gaz- sözcüğünden alıntıdır.

gazi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
öldürenler ġāzīdür ölen şehīd

Köken

Arapça ġzw kökünden gelen ġāzi غازٍ z "1. akıncı, istilacı, 2. İslam için savaşan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġazā غَزَا z "murat etti, akın etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için gaza maddesine bakınız.


22.04.2015
gazino

İtalyanca casino "1. kulübe, evcik, baraka, 2. müzikli lokanta" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca casa "ev" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen casa sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ket- biçiminden evrilmiştir.

gazoz

Fransızca eau gaseuse "gazlı su, limonata ve sodyum bikarbonattan yapılan içecek" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca gazeux "gazlı" sözcüğünün dişilidir. Bu sözcük Fransızca gaz sözcüğünden +os° ekiyle türetilmiştir.

gazpaço

İspanyolca gazpacho "İspanya usulü soğuk sebze çorbası" sözcüğünden alıntıdır.

ge(o)+

Fransızca géo+ veya İngilizce geo+ "[bileşik adlarda] yer, zemin, yeryüzü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca gḗ veya gaía γή/γαία z "yer, toprak" sözcüğünden alıntıdır.

gebe

Orta Türkçe kebe "iri, şişkin" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen kaba sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.