gayet

gâvur

Farsça gabr گبر z "1. Zerdüşt dinine mensup, ateşperest, 2. Müslüman olmayan, kâfir" sözcüğünden alıntıdır.

gayakol

İngilizce guaiacol "tıpta öksürük giderici ve antiseptik olarak kullanılan bir organik madde" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce guaiacum "Orta Amerika kökenli bir bitki" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük G. Amerika dillerinden Taino dilinde bir sözcükten alıntıdır.

gaybubet

Arapça ġyb kökünden gelen ġaybūba(t) غيبوبة z "birinin gıyabında konuşma, gıybet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġāba غَابَ z "yok idi, kayıp idi, kayboldu" fiilinin faˁlūla(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

gayda

Bulgarca gayda гайда z "Balkanlara özgü tulum şeklinde çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Bulgarca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *gaitz "keçi" biçimi ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

gaye

Arapça ġy kökünden gelen ġāya(t) غاية z "son, uç, nihayet" sözcüğünden alıntıdır.

gayet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
kündüzler ġāyet ısığ bolur [sıcak olur] [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1450 yılından önce]
χalīfeye geldüm, yeŋi menşǖr vérdi, ġāyet χōş göndürdl. [ Meninski, Thesaurus, 1680]
ġāyette, ġāyetile vel ġāyet ince: Subtilissimus.

Köken

Farsça ba-ġāyat بغاية z "son olarak, son derece [zarf]" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça ġāya(t) غاية z "son, uç [isim]" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için gaye maddesine bakınız.

Ek açıklama

Begayet, gayetle veya gayetde şeklindeki özgün deyim gayet olarak kısaltılmıştır.

Benzer sözcükler

gayetle


23.08.2017
gayret

Arapça ġyr kökünden gelen ġayra(t) غيرة z "kıskanma, kıskançlık, hırs ve hamiyet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġāra غَارَ z "kıskandı, hırs yaptı" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

gayri

Arapça ġyr kökünden gelen ġayr غير z "başka, diğer" sözcüğünden alıntıdır.

gayser

İngilizce geyser "yer altından fışkıran su" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İzlanda dilinde geisir "fışkıran, dökülen" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Norsça (Vikingce) geisan "akıtmak, (sıvı) dökmek, fışkırmak" fiilinden türetilmiştir. Bu fiil Germence yazılı örneği bulunmayan *gausjan biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰew- "(sıvı) dökmek, akıtmak" kökünden türetilmiştir.

gayur

Arapça ġyr kökünden gelen ġayūr غيور z "çok kıskanan, çok gayretli" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġāra غَارَ z "kıskandı, gayret etti" fiilinin faˁūl vezninde ismi mübalağasıdır.

gayya

Arapça ġwy kökünden gelen ġayya(t) غيّة z "baştan çıkma, kötü yola düşme, cehennemde bulunan bir kuyunun adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġāwa غاو z "baştan çıktı, kötü yola düştü" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.