güven|mek

gürz

Farsça gurz گرز z "ağır topuz, tokmak" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen varz veya vazr sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen vazra- sözcüğü ile eş kökenlidir.

güt|mek

Eski Türkçe küt- "beklemek, gözetmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kü- veya küd- "beklemek" fiilinden evrilmiştir.

güve

Eski Türkçe küge veya küye "güve" sözcüğünden evrilmiştir.

güveç

Eski Türkçe küdeç "pişmiş topraktan yapılan yemek kabı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe küd- "beklemek" fiilinden Eski Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

güven

Türkiye Türkçesi güven- fiilinden türetilmiştir.

güven|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: "övünmek" [ Uygurca Budist metinler, 1000 yılından önce]
artukrak küvenip [fazla kibirlenerek] (...) bramanlar küvençlig bolurlar [brahmanlar kibirli olurlar] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
küvendi: iftaχara [iftihar etti] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
güvenmek: Gloriari. faχırlanmak. [iftihar etmek, böbürlenmek] Türkiye Türkçesi: "... itimat etmek" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
güvenmek: itimat etmek. (...) kendine güvenmek: iftihar, iğtirar etmek.

Köken

Eski Türkçe küven- "(kendiyle) övünmek, böbürlenmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe veya küv "gurur, övünme" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)An- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kü- kökünden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için güç maddesine bakınız.

Ek açıklama

19. yy'a dek ağırlıkla olumsuz anlamda kullanılır. "İtimat etmek" anlamında kullanımı geç döneme aittir. Karş. Eski Türkçe küvez "mağrur, kibirli kimse".

Benzer sözcükler

güvenç, güvenilmek, güvenilir

Bu maddeye gönderenler

güven (güvence)


04.10.2017
güvence

Yeni Türkçe güven sözcüğünden Yeni Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir.

güvercin

Eski Türkçe kögerçin veya kögürçin "güvercin" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köger- "mavileşmek, göğermek" (NOT: Bu sözcük Eski Türkçe kȫk "mavi" sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.) ve Eski Türkçe +çin "kuş adlarında görülen bir bileşen" sözcüklerinin bileşiğidir.

güverte

Venedikçe covèrta "kapak, gemilerde ambar üstü tabanı" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Geç Latince ve İtalyanca aynı anlama gelen coperta sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Latince cooperire "kapamak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince aynı anlama gelen operire fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

güvey

Eski Türkçe küdegü "düğün sahibi, sponsor" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe küd- "beklemek, gözkulak olmak" fiilinden Eski Türkçe +AgU ekiyle türetilmiştir.

güvez

Türkiye Türkçesi gögez "koyu mor? lacivert?" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi gök "mavi" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.