güveç

gürgen

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

güruh

Farsça ve Orta Farsça gurōh گروه z "küme, insan topluluğu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gurōhe گروهه z "top, küre, her türlü yuvarlak nesne" sözcüğü ile eş kökenlidir.

gürz

Farsça gurz گرز z "ağır topuz, tokmak" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen varz veya vazr sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen vazra- sözcüğü ile eş kökenlidir.

güt|mek

Eski Türkçe küt- "beklemek, gözetmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kü- veya küd- "beklemek" fiilinden evrilmiştir.

güve

Eski Türkçe küge veya küye "güve" sözcüğünden evrilmiştir.

güveç
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
küzeç [[toprak testi]], küzeçlik titig [[testi yapacak kil]] (...) küḏeç [[küzeç sözcüğünün zel (ḏ) ile söylenen halidir ve aynı anlama gelir. Argu lehçesi.]] [ anon., Kitabü'l-İdrak Haşiyesi, 1402 yılından önce]
güveç

Köken

Eski Türkçe küdeç "pişmiş topraktan yapılan yemek kabı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe küd- "beklemek" fiilinden Eski Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için güt- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Kaşgari'nin aktarımı doğruysa "bekletme kabı" anlamındadır. Türkiye Türkçesi güy- "beklemek" fiili 15. yy'a dek sıklıkla kullanılır.


04.10.2017
güven

Türkiye Türkçesi güven- fiilinden türetilmiştir.

güven|mek

Eski Türkçe küven- "(kendiyle) övünmek, böbürlenmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe veya küv "gurur, övünme" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)An- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kü- kökünden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

güvence

Yeni Türkçe güven sözcüğünden Yeni Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir.

güvercin

Eski Türkçe kögerçin veya kögürçin "güvercin" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köger- "mavileşmek, göğermek" (NOT: Bu sözcük Eski Türkçe kȫk "mavi" sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.) ve Eski Türkçe +çin "kuş adlarında görülen bir bileşen" sözcüklerinin bileşiğidir.

güverte

Venedikçe covèrta "kapak, gemilerde ambar üstü tabanı" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Geç Latince ve İtalyanca aynı anlama gelen coperta sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Latince cooperire "kapamak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince aynı anlama gelen operire fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.